- २९ श्रावण २०८३, शुक्रबार / Aug 14, 2026
काठमाडौं । फागु अर्थात् होली पर्व आज हिमाली एवं पहाडी जिल्लामा हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ। आपसी मेलमिलाप र सद्भावनाको सन्देश दिएर परम्परागत रूपमा रङ र लोला खेली मनाउने परम्परा छ ।
तर यो वर्ष कोरोना भाइरसका कारण होली पर्वमा नभिज्न चिकित्सकले दिएको सल्लाह बमोजिम होली प्रभावित भएको छ । भाइरसको प्रभाव विश्वव्यापीरूपमा बढ्दै गएकाले पनि फागु पर्वमा पानी र रङ प्रयोग नगर्न प्रशासनले समेत आह्वान गरेको छ ।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले उच्च जोखिममा नेपाललाई राखेकाले सबैले सतर्कता अपनाउन प्रशासनले यस्तो अनुरोध गरेको हो। युवतीलाई लोलामा पानी भरेर एक साताअघिदेखि नै छ्यापेर मनोवैज्ञानिकरूपमा बाहिर निस्कन नसक्ने वातावरणको यो वर्ष अन्य भएको छ ।
त्रेता युगमा दैत्यराज हीरण्यकश्यपुले विष्णुभक्त आफ्ना पुत्र प्रह्लादलाई मार्ने उद्देश्यले ब्रह्माबाट आगोले छुन नसक्ने वरदान पाएकी आफ्नी बहिनी होलिकालाई प्रह्लादका साथ दन्किरहेको आगोमा पस्न लगाउँदा होलिका आफैँ भष्म भएकी तर भक्त प्रह्लादलाई आगोले छुन नसकेको कथा यो पर्वसँग जोडिएको छ।
शक्तिको दुरुपयोग गर्ने पापी प्रवृत्तिकी प्रतीक बनेकी होलिका मारिएको उपलक्ष्यमा होली (फागु) खेल्ने परम्परा चलेको मानिन्छ। यसैगरी द्वापरयुगमा श्रीकृष्ण भगवान्लाई मार्न कंशद्वारा पठाइएकी राक्षसनी पुतनाले आफ्नो विष दलिएको स्तन चुसाउन लाग्दा असफल भई मारिएको कथासंग पनि होली पर्व जोडिएको छ । यो परमपरालाई धर्मग्रन्थमा उल्लेख गरिएको धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा.डा. रामचन्द्र गौतमले बताए।
