काठमाडौं ।अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव समाधान गर्ने प्रयास असफल भएसँगै विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ। अमेरिकी नौसेनाले रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिने ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ क्षेत्रमा नाकाबन्दी गर्ने तयारी गरेपछि तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको हो।

इरानबाट हुने तेल निर्यात पूर्ण रूपमा रोकिनसक्ने आशंकाले लगानीकर्ताहरू चिन्तित बनेका छन्, जसको प्रत्यक्ष प्रभाव अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको छ। सोमबार लन्डनको ब्रेन्ट क्रुड फ्यूचर ७ दशमलव ६० डलर अर्थात् करिब ८ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल १०२ दशमलव ८० डलर पुगेको छ।

त्यस्तै अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट (डब्लुटीआई) को मूल्य पनि ८ दशमलव ३१ डलर अर्थात् ८ दशमलव ६ प्रतिशतले वृद्धि भई प्रतिब्यारेल १०४ दशमलव ८८ डलर कायम भएको छ। दुई साताको अल्पकालीन युद्धविरामपछि शान्ति सम्झौता हुने अपेक्षा गरिए पनि वार्ता निष्कर्षविहीन टुंगिएपछि बजारमा पुनः अस्थिरता बढेको ऊर्जा विज्ञहरूले बताएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार स्ट्रेट अफ होर्मुजमा नाकाबन्दी सुरु गर्ने घोषणा गरेका थिए। उक्त नाकाबन्दीले इरानसँग सम्बन्धित दैनिक करिब २० लाख ब्यारेल तेलको आपूर्ति रोक्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनसम्म तेल र ग्यासको मूल्य उच्च रहनसक्ने संकेत दिएका छन्।

छ हप्ताअघि इरानमाथि गरिएको आक्रमणको राजनीतिक प्रभाव पर्नसक्ने संकेतसमेत दिइएको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डका अनुसार सोमबार बिहानदेखि इरानी बन्दरगाहबाट हुने सबै सामुद्रिक आवागमनमा रोक लगाउने कार्य कार्यान्वयनमा आइसकेको छ।

यता इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले अमेरिकी कदमको कडा प्रतिवाद गर्ने चेतावनी दिएको छ। इरानले हर्मोज जलडमरूमा आउने कुनै पनि सैन्य जहाजलाई युद्धविराम उल्लंघन मानेर त्यसको कडा जवाफ दिने जनाएको छ।