एजेन्सी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग भइरहेको सम्झौता प्रक्रियामा कुनै हतार नगर्न आफ्ना वार्ताकारहरूलाई निर्देशन दिएका छन् । उनले समय अमेरिकाकै पक्षमा रहेको दाबी गर्दै सम्झौता निष्कर्षमा पुर्‍याउन दबाबमा नपर्न सुझाव दिएका हुन् ।

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत धारणा सार्वजनिक गर्दै अन्तिम सहमति, प्रमाणीकरण र हस्ताक्षर नभएसम्म इरानमाथिको नाकाबन्दी यथावत् रहने स्पष्ट पारे । उनले वार्ता प्रक्रियालाई सावधानीपूर्वक अघि बढाउनुपर्ने उल्लेख गर्दै दुवै पक्षले पर्याप्त समय लिएर मात्रै निष्कर्षमा पुग्नुपर्नेमा जोड दिए । राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानलाई कुनै पनि अवस्थामा परमाणु हतियार विकास गर्न वा प्राप्त गर्न नदिने आफ्नो अडान पुनः दोहोर्‍याएका छन्। उनले हाल चलिरहेको वार्ता सकारात्मक र व्यवस्थित ढंगले अघि बढिरहेको दाबीसमेत गरे ।

अमेरिका र इरानबीचको सम्बन्ध पछिल्लो समय फेरि संवेदनशील बन्दै गइरहेका बेला ट्रम्पको यो अभिव्यक्ति महत्वपूर्ण मानिएको छ । इजरायली सरकारी स्रोतलाई उद्धृत गर्दै विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएअनुसार ट्रम्पले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुलाई पनि स्पष्ट आश्वासन दिएका छन् ।

रिपोर्टअनुसार इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रम पूर्ण रूपमा बन्द नगरेसम्म र संवर्द्धित युरेनियम हटाउन सहमत नभएसम्म कुनै अन्तिम सम्झौतामा हस्ताक्षर नगर्ने ट्रम्पको भनाइ रहेको छ । यता इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघेईले इरान र अमेरिका युद्ध अन्त्य तथा तनाव कम गर्ने उद्देश्यले समझदारी पत्रलाई अन्तिम रूप दिन प्रयासरत रहेको बताएका थिए ।

दुवै देशबीच जारी कूटनीतिक संवादले मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्थामाथि प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने विश्लेषण भइरहेका बेला पछिल्ला अभिव्यक्तिलाई चासोका साथ हेरिएको छ ।

काठमाडौँ, ८ बैशाख । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग जारी युद्धविराम सकिनुअघि कडा चेतावनी दिएका छन् । बुधबार साँझ युद्धविरामको समयसीमा सकिँदै गर्दा ट्रम्पले समयमै सम्झौता नभए युद्धविराम थपिने सम्भावना अत्यन्त न्यून रहेको बताएका हुन् ।

‘धेरै असम्भव छ,’ उनले द जोन फ्रेडरिक्स शो मा भने, ‘इरान वार्ताको टेबुलमा आउनैपर्छ । यदि आएन भने उनीहरूले पहिले कहिल्यै नदेखेका समस्या सामना गर्नेछन् । त्यो युद्ध उनीहरूले कहिल्यै कल्पना नगरेको हुनेछ ।’

यसबीच कूटनीतिक गतिविधि पनि तीव्र पारिएको छ । सीएनएनका अनुसार अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स सहित शीर्ष अधिकारीहरू सम्भावित दोस्रो चरणको वार्ताका लागि पाकिस्तान जाने तयारीमा छन् । तर तेहरानले भने हालसम्म कुनै औपचारिक वार्ता नभएको स्पष्ट पारेको छ । इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानले अमेरिकामाथि युद्धविरामको नाममा दबाब र धम्की दिएको आरोप लगाउँदै दबाबमा कुनै सम्झौता नगर्ने अडान व्यक्त गरेका छन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ट्रुथ सोशलमा पोस्ट गर्दै इरानले सम्झौता नगरेसम्म अमेरिकी नौसेनाले लगाएको समुद्री नाकाबन्दी नहटाउने बताएका छन् । उनका अनुसार उक्त नाकाबन्दीका कारण इरानले दैनिक करिब ५०० मिलियन डलर (झन्डै ४२०० करोड रुपैयाँ) बराबरको आर्थिक क्षति व्यहोर्दै आएको छ ।

यसैबीच क्षेत्रीय रूपमा सैन्य गतिविधि पनि बढ्दो क्रममा रहेको छ । इराकी कमाण्डर अबु महदी अल–जाफरीले आफ्ना लडाकुहरू सैन्य कारबाही पुनः सुरु गर्न तयार रहेको बताएका छन् । जटिल परिस्थितिका बीच एकातिर कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि अर्कोतर्फ सम्भावित द्वन्द्वको जोखिम बढ्दै गएको देखिएको छ ।

वैशाख ५, काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच सोमबार पुनः कूटनीतिक वार्ता हुन सक्ने संकेत देखिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डलहरू सप्ताहन्तमै वार्ताका लागि पाकिस्तान पुग्ने तयारीमा छन् ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यम सीएनएनले इरानी स्रोतलाई उद्धृत गर्दै वार्ता हुन लागेको दाबी गरेको भए पनि औपचारिक रूपमा अमेरिकाले यसको पुष्टि गरेको छैन । यद्यपि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शुक्रबार दिएको अभिव्यक्तिमा दुवै पक्षबीच सहमति नजिक पुगिएको विश्वास व्यक्त गरेका थिए ।

यसैबीच, इरानका विदेशमन्त्रीले रणनीतिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलमार्ग अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक जहाजहरूका लागि खुला रहेको बताएका छन् । उनको भनाइले मध्यपूर्व क्षेत्रमा जारी तनाव अन्त्यतर्फ उन्मुख हुन सक्ने आशा बढाएको छ ।

तर इरानी संसदका सभामुखले भने अमेरिकाले आफ्नो नौसैनिक गतिविधि र नाकाबन्दी हटाउन नसके जलमार्ग पुनः बन्द गर्न सकिने चेतावनी दिएका छन् । यसले क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था अझै संवेदनशील रहेको संकेत गर्छ ।

दुवै देशबीच सम्भावित वार्ताले दीर्घकालीन विवाद समाधानतर्फ नयाँ अवसर सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

मस्कट (ओमान) । अमेरिका र इरानका उच्च अधिकारीहरूबीच ओमानको राजधानी मस्कटमा निर्णायक वार्ता शुरू भएको छ ।ओमानको मध्यस्थतामा भएको वार्तामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत जारेड कुश्नर र इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघची सहभागी हुनुहुन्छ ।

वार्ताको मुख्य एजेन्डा इरानको आणविक कार्यक्रमलाई नियन्त्रण गर्ने र इरानमाथि लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाउने विषय रहेको छ । दुवै पक्षबीच लामो समयदेखि जारी तनाव कम गर्ने उद्देश्यले यो वार्ता महत्वपूर्ण मानिएको छ ।

वार्ताको प्रारम्भिक चरणमा इरानले आफ्नो तेल निर्यातमा लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने माग अघि सारेको छ । यता, अमेरिकाले इरानले हतियार निर्माणमा गरिरहेको लगानी तत्काल बन्द गर्नुपर्ने अडान लिएको जनाएको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार वार्ताको नतिजाले मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था र विश्व ऊर्जा बजारमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ ।