काठमाडौं, ४ जेठ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई समय घर्किँदै गएको भन्दै कडा चेतावनी दिएका छन्। उनले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत इरानलाई छिटो निर्णय लिन आग्रह गर्दै ढिलाइ गरे परिणाम गम्भीर हुने संकेत गरेका हुन्।

ट्रम्पले लेखेका छन्, “उनीहरू छिटो अघि बढ्नु राम्रो हुन्छ, नत्र उनीहरूको लागि केही पनि बाँकी रहने छैन। हरेक कुराको एउटा समय सीमा हुन्छ।”

उनको पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव तथा युद्धविराम सम्बन्धी वार्तासँग जोडेर हेरिएको छ। ट्रम्पले अमेरिकाले अघि सारेको प्रस्तावमा सहमत हुन इरानमाथि दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास गरेको विश्लेषण गरिएको छ।

उता, इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले भने द्वन्द्व अन्त्यका लागि तेहरानले प्रस्तुत गरेको पछिल्लो प्रस्तावप्रति अमेरिकाले सकारात्मक प्रतिक्रिया नदिएको आरोप लगाएका छन्। गत अप्रिलको सुरुवातमा युद्धविराम घोषणा हुनुअघि पनि ट्रम्पले इरान सम्झौतामा सहमत नभए “सभ्यता नै समाप्त हुने” चेतावनी दिएका थिए।

यसै साताको सुरुमा समेत उनले तेहरानका मागहरू पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य रहेको उल्लेख गर्दै युद्धविराम गम्भीर संकटमा रहेको बताएका थिए। अमेरिका र इरानबीचको मुख्य विवादको केन्द्र इरानको आणविक कार्यक्रम बनेको छ।

यद्यपि, ट्रम्पले शुक्रबार इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम २० वर्षका लागि स्थगित गर्न सहमत भए आफू त्यसलाई स्वीकार गर्न तयार रहेको संकेत दिएका छन्। यसलाई उनले यसअघि राख्दै आएको “पूर्ण रूपमा आणविक कार्यक्रम बन्द गर्नुपर्ने” अडानबाट केही पछि हटेको रूपमा हेरिएको छ।

काठमाडौं, ३० बैशाख । साउदी अरब ले इरान को भूमिमाथि गोप्य सैन्य हमला गरेको खुलासा भएको छ। समाचार संस्था Reuters का अनुसार गएको मार्च महिनाको अन्त्यतिर साउदी अरबले पहिलो पटक इरानविरुद्ध प्रत्यक्ष सैन्य कारबाही गरेको हो।

यसअघि साउदीले इरानमाथि प्रत्यक्ष हमला गरेको सार्वजनिक भएको थिएन। पछिल्ला केही महिनादेखि अमेरिका र इजरायल ले इरानमाथि आक्रमण तीव्र बनाइरहेका बेला साउदी अरबको संलग्नता बाहिर आएको हो।

त्यसपछि इरानले इजरायलसहित मध्यपूर्व क्षेत्रमा रहेका अमेरिका समर्थित खाडी मुलुकहरूमा मिसाइल तथा ड्रोन आक्रमण गरेको बताइएको छ। रिपोर्टअनुसार फेब्रुअरी २८ बाट सुरू भएको अमेरिका–इरान तथा क्षेत्रीय द्वन्द्वका क्रममा इरान समर्थित समूहहरूले साउदी अरबमाथि लगातार ड्रोन र मिसाइल प्रहार गरेका थिए।

सोही हमलाको जवाफस्वरूप साउदी अरबले इरानभित्रै सैन्य आक्रमण गरेको दाबी गरिएको छ। सैन्य तनाव बढेपछि साउदी अरब र इरानबीच कूटनीतिक माध्यमबाट गहन संवाद समेत भएको रोयटर्सले जनाएको छ।

लामो समयदेखि आफ्नो सुरक्षाका लागि अमेरिकामा निर्भर रहँदै आएको साउदी अरबले पछिल्लो समय राष्ट्रिय सुरक्षाका मामिलामा आफैँ सक्रिय सैन्य कदम चाल्न थालेको विश्लेषण गरिएको छ।

यद्यपि, दुवै देशले द्वन्द्व थप चर्किन नदिन सार्वजनिक रूपमा संयमता अपनाइरहेका छन्। तर साउदी–इरान सम्बन्ध अझै तनावपूर्ण अवस्थामा रहेको बताइएको छ।

तेल अभिभ । इजरायलको संसद नेसेटले सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा भएको आक्रमणमा संलग्न भएको आरोप लागेका प्यालेस्टिनीहरूका मुद्दा हेर्न विशेष सैन्य अदालत गठन गर्ने विधेयक पारित गरेको छ।

उक्त कानुनअनुसार दोषी ठहरिएका व्यक्तिलाई मृत्युदण्ड दिन सकिने व्यवस्था समेत गरिएको छ। इजरायली सञ्चारमाध्यम टाइम्स अफ इजरायलका अनुसार यो विधेयक सत्तारूढ गठबन्धन र विपक्षी दल दुवैको समर्थनमा पारित भएको हो।

नयाँ कानुन अनुसार गठन हुने विशेष सैन्य अदालतलाई प्रमाण, साक्ष्य तथा कानुनी प्रक्रियासम्बन्धी विद्यमान नियमहरू परिमार्जन गर्ने अधिकार समेत दिइनेछ। यस अन्तर्गत साक्षीको बयान, प्रमाण संकलन र पेश गर्ने प्रक्रियामा विशेष व्यवस्था लागू गर्न सकिनेछ।

रिपोर्टअनुसार अक्टोबर ७ को आक्रमणपछि इजरायली सुरक्षाबलले करिब ३०० प्यालेस्टिनीलाई पक्राउ गरेको छ। तीमध्ये धेरै जना हालसम्म जेलमै रहेका छन्। नयाँ कानुनले विशेष गरी नरसंहार तथा गम्भीर आतंकवादी गतिविधिसम्बन्धी अभियोगमा दोषी ठहरिए मृत्युदण्डसम्मको सजाय दिन सकिने व्यवस्था गरेको बताइएको छ।

यस निर्णयलाई इजरायलले सुरक्षा मजबुत बनाउन लिएको कडा कदमका रूपमा हेरिएको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा यसले थप बहस सिर्जना गर्ने अनुमान गरिएको छ।

काठमाडौँ, २२ बैशाख । अमेरिकाले नौसैनिक अभियान तीव्र बनाएपछि खाडी क्षेत्रमा तनाव थप बढेको छ। यसैबीच संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) को सरकारी तेल ट्यांकरमा आक्रमण भएको छ।

युएईको विदेश मन्त्रालयलाई उद्धृत गर्दै बीबीसी ले जनाएअनुसार सरकारी तेल कम्पनीसँग सम्बन्धित ट्यांकरमाथि फुजैराह तेल बन्दरगाहमा आक्रमण भएको हो। आक्रमणपछि ठूलो आगलागी भएको र तीन जना घाइते भएका छन्।

युएईले आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीमार्फत १२ वटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र, तीन वटा क्रुज मिसाइल र चार वटा ड्रोन निष्क्रिय पारेको जनाएको छ। अमेरिका–इरानबीचको युद्धविरामपछि पहिलो पटक युएईमा ‘मिसाइल अलर्ट’ बजाइएको पनि उल्लेख गरिएको छ।

हाल स्थिति नियन्त्रणमा रहेको र सर्वसाधारणलाई सामान्य गतिविधि गर्न अनुमति दिइएको बताइएको छ। यद्यपि आक्रमणको स्रोतबारे औपचारिक पुष्टि नभए पनि इरानमाथि आशङ्का गरिएको छ। तर इरान ले भने युएईलाई निशाना बनाउने कुनै योजना नरहेको स्पष्ट पारेको छ।

यसअघि इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुज मा देखिने कुनै पनि सैन्य जहाजलाई निशाना बनाउने चेतावनी दिँदै आएको थियो। फुजैराह उक्त जलमार्गभन्दा बाहिर, युएईको पूर्वी तटमा अवस्थित छ। त्यसैबीच ओमान को बुखा क्षेत्रमा पनि आवासीय भवनमा आक्रमण भएको खबर आएको छ।

यसअघि अमेरिकाले सात वटा इरानी साना डुङ्गामाथि आक्रमण गरेको दाबी गरेको थियो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले उक्त कारबाही पुष्टि गरे पनि इरानले भने त्यसलाई अस्वीकार गर्दै ‘गलत प्रचार’ भएको जनाएको छ।

काठमाडौँ, २० बैशाख । इरानले जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने उद्देश्यसहित १४ बुँदे नयाँ प्रस्ताव सार्वजनिक गरेको छ। इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोप्र्स (आईआरजीसी) निकट तस्निम समाचार एजेन्सीका अनुसार प्रस्ताव पाकिस्तानी मध्यस्थकर्तामार्फत पठाइएको हो, जसमा लेबनानसहित विभिन्न मोर्चामा युद्ध अन्त्य गर्न आह्वान गरिएको छ।

इरानले अमेरिकाको ९ बुँदे प्रस्तावको जवाफ दिँदै सैन्य आक्रमण नगर्ने ग्यारेन्टी, इरान वरपरबाट अमेरिकी सेना फिर्ता, रोक्का गरिएको इरानी सम्पत्ति फुकुवा तथा आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने सर्त अघि सारेको छ। यस प्रस्तावबारे प्रतिक्रिया दिँदै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले आफू योजना प्रति विश्वस्त नरहेको संकेत गरेका छन्। सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत उनले प्रस्तावको समीक्षा गर्ने बताए पनि त्यसलाई स्वीकार गर्न कठिन हुने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

फ्लोरिडामा एयर फोर्स वान चढ्ने क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले सम्झौताको विस्तृत अध्ययन गर्ने बताए। तर उनले इरानको प्रस्तावप्रति सन्तुष्टि नरहेको स्पष्ट पारे। युद्धविरामको समयसीमामा पनि दुवै देशबीच मतभेद देखिएको छ। अमेरिकाले दुई महिनाको समय प्रस्ताव गरेको भए पनि इरानले ३० दिनभित्रै समाधान खोज्नुपर्ने अडान लिएको छ। इरानका उपविदेशमन्त्री काजेम घरिबाबादीले प्रस्ताव स्थायी शान्ति स्थापनातर्फ लक्षित रहेको दाबी गरेका छन्।

इरानी पक्षले होर्मुज जलमार्गमा नयाँ संयन्त्र लागू गर्ने तथा शत्रु राष्ट्रका जहाजमाथि प्रतिबन्ध लगाउने कानुनी तयारी भइरहेको जनाएको छ। यसैबीच, क्षेत्रमा तनाव भने अझै कायम छ। अमेरिकाले मध्यपूर्वका सहयोगी राष्ट्रहरूलाई ८ अर्ब डलर बराबरको हतियार बिक्री प्रक्रिया तीव्र बनाएको छ।

लेबनानमा औपचारिक युद्धविराम घोषणा भए पनि हिजबुल्लाह र इजरायली सेनाबीच झडप जारी छ। यस परिस्थितिमा इरानको प्रस्तावले शान्ति प्रक्रियालाई गति दिने वा द्वन्द्व थप चर्काउने भन्ने कुरा अब वासिङ्टनको निर्णयमा निर्भर रहने देखिएको छ।

मुख्य बुँदा 

कोरियाली युद्धका १२ चिनियाँ सैनिकका अवशेष स्वदेश फिर्ता

अवशेष दक्षिण कोरियाको इन्चोनबाट चीन पठाइयो

 १९५०–५३ को कोरियाली युद्धका शहीद सैनिक

 व्यक्तिगत सामग्री पनि साथमा लगिएको

चीनले सम्मान र स्मरणका रूपमा लिएको

एजेन्सी । कोरियाली युद्धमा मारिएका १२ चिनियाँ शहीद सैनिकहरूको अवशेष दक्षिण कोरियाबाट चीन फिर्ता गरिएको छ। बुधवार दक्षिण कोरियाको इन्चोन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट अवशेष बोकेको विमान चीनतर्फ प्रस्थान गरेको हो।

उक्त अवशेषहरू सन् १९५०–१९५३ को कोरियाली युद्धका क्रममा ज्यान गुमाएका चिनियाँ जनस्वयंसेवक सेनाका सैनिकहरूको भएको बताइएको छ। ती सैनिकहरू अमेरिकी नेतृत्वको सेनाविरुद्ध उत्तर कोरियालाई सहयोग गर्ने क्रममा युद्धमा सहभागी भएका थिए।

विमानले १२ जना शहीद सैनिकका अवशेषसँगै उनीहरूका व्यक्तिगत सामग्री पनि चीन लगिएको जनाइएको छ। यो कदमलाई चीनले आफ्ना शहीद सैनिकप्रति सम्मान र ऐतिहासिक सम्झनाको रूपमा लिएको बताइएको छ।

वैशाख ५, काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच सोमबार पुनः कूटनीतिक वार्ता हुन सक्ने संकेत देखिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डलहरू सप्ताहन्तमै वार्ताका लागि पाकिस्तान पुग्ने तयारीमा छन् ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यम सीएनएनले इरानी स्रोतलाई उद्धृत गर्दै वार्ता हुन लागेको दाबी गरेको भए पनि औपचारिक रूपमा अमेरिकाले यसको पुष्टि गरेको छैन । यद्यपि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शुक्रबार दिएको अभिव्यक्तिमा दुवै पक्षबीच सहमति नजिक पुगिएको विश्वास व्यक्त गरेका थिए ।

यसैबीच, इरानका विदेशमन्त्रीले रणनीतिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलमार्ग अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक जहाजहरूका लागि खुला रहेको बताएका छन् । उनको भनाइले मध्यपूर्व क्षेत्रमा जारी तनाव अन्त्यतर्फ उन्मुख हुन सक्ने आशा बढाएको छ ।

तर इरानी संसदका सभामुखले भने अमेरिकाले आफ्नो नौसैनिक गतिविधि र नाकाबन्दी हटाउन नसके जलमार्ग पुनः बन्द गर्न सकिने चेतावनी दिएका छन् । यसले क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था अझै संवेदनशील रहेको संकेत गर्छ ।

दुवै देशबीच सम्भावित वार्ताले दीर्घकालीन विवाद समाधानतर्फ नयाँ अवसर सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

वासिङ्टन डीसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफूलाई येशु ख्रिष्ट (जिसस) सँग तुलना गरिएको जस्तो देखिने विवादास्पद एआई–निर्मित तस्बिर सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलबाट हटाएका छन्।

उक्त तस्बिरमा ट्रम्पले अस्पतालको शय्यामा रहेका एक बिरामीलाई निको पारिरहेको जस्तो देखाइएको थियो, जसलाई धार्मिक रूपमा येशुले बिरामी निको पारेको दृश्यसँग तुलना गरिएको थियो।

तस्बिर सार्वजनिक भएपछि अमेरिकी राजनीतिक वृत्त र धार्मिक समुदायबाट कडा आलोचना भएपछि पोस्ट हटाइएको हो। तस्बिरमा ट्रम्पले सेतो वस्त्र लगाएको र उनको हातबाट निस्किएको प्रकाशले बिरामीलाई छोएको देखिन्थ्यो। पृष्ठभूमिमा स्ट्याच्यु अफ लिबर्टी, अमेरिकी झण्डा, लडाकु विमान, गरुड, नर्स तथा प्रार्थना गरिरहेकी महिला समेत देखाइएको थियो।

ट्रम्पले भने आफूलाई डाक्टरको रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजिएको दाबी गर्दै आलोचनालाई अस्वीकार गरेका छन्। उनले “मैले मानिसहरूलाई राम्रो बनाउने डाक्टरको रूपमा तस्बिर राखेको थिएँ” भन्दै प्रतिक्रिया दिएका छन्।

तर धार्मिक अभियन्ता तथा विश्लेषकहरूले यसलाई धर्मको अवमूल्यन भएको भन्दै कडा विरोध जनाएका थिए। यसअघि पनि ट्रम्पको सामाजिक सञ्जाल खाताबाट यस्तै विवादास्पद सामग्री पोस्ट भएको घटना सार्वजनिक भएको थियो।