काठमाडौँ, १६ साउन । नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलका नवनिर्वाचित नेता इन्द्रबहादुर बानियाँले मुख्यमन्त्री बहादुरसिंह लामा तामाङलाई राजीनामा दिएर मार्गप्रशस्त गर्न आग्रह गरेका छन्।

बिहीबार बिहान सञ्चारकर्मीसँग कुराकानी गर्दै बानियाँले मुख्यमन्त्री लामाले अब पदबाट हट्नुपर्ने स्पष्ट धारणा राखे। “उहाँले संसदीय दलको नेताबाट विश्वास गुमाइसक्नु भएकाले नैतिकताका आधारमा मार्गप्रशस्त गर्नुपर्छ,” बानियाँले भने।

बुधबार सम्पन्न निर्वाचनमा बानियाँले मुख्यमन्त्री लामालाई पराजित गर्दै कांग्रेस संसदीय दलको नेता निर्वाचित भएका थिए। कुल ३७ जना सांसदमध्ये बानियाँले २२ मत प्राप्त गर्दा लामाले १४ मतमा सीमित भएका थिए।

यता, मुख्यमन्त्री लामाले भने संविधानको धारा १६८(२) अनुसार आफू मुख्यमन्त्री नियुक्त भएको भन्दै पद नछोड्ने अडान लिएका छन्। उनले दलको नेता नभए पनि संविधानतः दुई वर्षभित्र विश्वासको मतविरुद्ध प्रस्ताव ल्याउन नपाइने व्यवस्था रहेको दाबी गरेका छन्।

यद्यपि, नेता बानियाँले भने लोकतान्त्रिक अभ्यासअनुसार मुख्यमन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्ने तर्क प्रस्तुत गरेका छन्। “अब म काँग्रेसको आधिकारिक नेता भएकाले दलको निर्णयअनुसार अगाडि बढ्नेछु,” बानियाँले भने। “यदि उहाँले पद नछोडे, बिदाइ गर्न बाध्य हुनेछौँ।”संसदीय दलमा नेतृत्व परिवर्तनसँगै बागमती प्रदेशको सत्ता समीकरणमा अन्योलता देखिएको छ।

हेटौंडा, १३ साउन । बागमती प्रदेशमा नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवाद निर्णायक चरणमा पुगेको छ । मुख्यमन्त्री बहादुरसिंह लामाविरुद्ध दर्ता भएको अविश्वास प्रस्ताव आज मंगलबार संसदीय दलको बैठकमार्फत टुंग्याउने तयारी भइरहेकाे छ । गत शुक्रबार कांग्रेस संसदीय दलका २१ जना सांसदले लामालाई दलको नेताबाट हटाउन माग गर्दै अविश्वास प्रस्ताव दर्ता गरेका थिए ।

बागमती प्रदेशसभामा कांग्रेसका ३७ जना सांसद छन् । दलको नेताबाट हटाउन १९ मतको आवश्यकता पर्छ, जुन संख्या प्रस्तावमा हस्ताक्षर गर्ने सांसदहरूले पूरा गरिसकेका छन् । इन्द्रबहादुर बानियाँको नेतृत्वमा दर्ता गरिएको प्रस्तावले लामालाई राजनीतिक संकटमा पारेको छ । अविश्वास प्रस्तावको प्रस्तावनाअनुसार मुख्यमन्त्री लामाको नेतृत्वमा प्रदेश सरकार जनअपेक्षा अनुसार काम गर्न नसकेको, कांग्रेसको जनतामाझ छवि कमजोर बनाएको र आन्तरिक समन्वय अभाव देखिएको उल्लेख गरिएको छ । सरकारका कामकारबाहीप्रति जनआक्रोश बढ्दै गएकाले नेतृत्व परिवर्तन अपरिहार्य भएको तर्क गरिएको छ ।

प्रस्ताव दर्ता हुनुअघि कांग्रेसबाट सरकारमा सहभागी भएका चार मन्त्री- सुरजचन्द्र लामिछाने, मीनकृष्ण महर्जन, विमल ठकुरी र मदुकुमार श्रेष्ठले राजीनामा दिएका थिए । लामाले उनीहरूलाई पदमुक्त गर्दै सोही साँझ प्रदेश प्रमुखलाई जानकारी गराएका थिए । सोमबार दिनभर छलफल चल्दा पनि सहमति जुट्न नसकेपछि मंगलबार बिहान १० बजे पुनः बैठक बस्ने सहमति भएको हो ।

कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य तथा प्रतिनिधि राजन केसी, सांसद इन्द्रबहादुर बानियाँ र अन्य नेताहरूबीच सहमतिमा प्रस्ताव टुंग्याउने प्रयास भइरहेको छ । नेताहरूले लामाले स्वेच्छिक राजीनामा दिन सक्ने आशा गरेका छन्, तर यदि सहमति भएन भने मत विभाजनमार्फत प्रस्ताव टुंगोमा पुग्ने निश्चितजस्तै देखिन्छ । मुख्यमन्त्री लामाको पक्षले भने आर्थिक मामिलाका मन्त्री कुन्दनराज काफ्ले दक्षिण कोरियाबाट फर्किन बाँकी रहेको,  प्रक्रियागत तयारी अपूरा भएको जस्ता कारण देखाउँदै छलफललाई केही ढिला गर्न खोजेको थियो । तर बानियाँ पक्ष सहमतिको निर्णय तुरुन्तै लिनुपर्ने अडानमा उभिएको छ ।

प्रदेशसभामा लामासँग हाल कति सांसदको समर्थन बाँकी छ भन्ने विषय अझै खुलिसकेको छैन । यदि उनले १९ वा बढी सांसदको समर्थन देखाउन सके भने उनी फेरि संसदीय दलको नेता कायम रहनेछन्, अन्यथा उनलाई हटाएर नयाँ नेता चयन गर्ने मार्ग खुल्नेछ । यो प्रस्तावका पछाडि गहिरो राजनीतिक प्रतिस्पर्धा पनि देखिएको छ । बानियाँ र लामा बीच २०७९ पुसमा भएको संसदीय दलको निर्वाचनमा पनि तीव्र प्रतिस्पर्धा भएको थियो । उक्त निर्वाचनमा लामा २१ मत ल्याएर विजयी भएका थिए भने बानियाँ १६ मतमा सीमित भएका थिए । पहिलो कार्यकालभर बानियाँ दलको नेता भए पनि मुख्यमन्त्री बन्न सकेका थिएनन् । अहिले फेरि उनी नेतृत्वमा फर्कन चाहिरहेका छन् ।

स्रोतका अनुसार, प्रस्ताव टुंग्याएपछि कांग्रेस गठबन्धनभित्रको सन्तुलन मिलाउँदै सरकारको पुनः गठनको प्रक्रिया अघि बढ्न सक्नेछ ।