- ९ भाद्र २०८३, मंगलवार / Aug 25, 2026
राक्सिराङ–३ पलाँसेको सीता अशोक बाटिका धार्मिक पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास हुँदैछ ।
अशोक वृक्षको छहारीमा सीता र त्रिजटाका मूर्ति राखिएका छन् ।
जलपरी झरना, चमेरे गुफा र भ¥याङ कालिकासँग जोडेर एकीकृत पर्यटन क्षेत्र बनाउने योजना छ ।
राम रावणको धार्मिक कथालाई जीवन्त बनाउने गरी रावणको दरबार र विशाल हनुमानको मूर्तिसहित रामको दरबार निर्माण गर्ने योजना छ ।
प्रस्तावित पूर्वाधार निर्माणका लागि करिब १५ करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको छ ।
हेटौँडा, ९ भदौ । मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिका–३ पलाँसेमा रहेको सीता अशोक बाटिका धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास हुँदै गएको छ । अशोक वृक्षको छहारीमा राखिएका सीता र त्रिजटाका मूर्तिले यहाँ पुग्ने पर्यटक तथा श्रद्धालुलाई त्रेतायुगको झल्को दिने गरेको छ ।
डिभिजन वन कार्यालय, राप्ती मनहरीको आयोजना, भ¥याङ कालिका सामुदायिक वनको व्यवस्थापन तथा राक्सिराङ गाउँपालिकाको समन्वयमा सीता र त्रिजटाको मूर्ति निर्माण गरिएको हो । विसं २०८० असार १८ गते बागमती प्रदेशका तत्कालीन प्रदेश प्रमुख यादवचन्द्र शर्माको उपस्थितिमा मूर्तिको प्राणप्रतिष्ठा गरिएको थियो ।
जनकपुरधामस्थित जानकी मन्दिरबाट प्राप्त फूलमाला, पाती तथा प्रसाद र प्रसिद्ध दूधमती नदीबाट ल्याइएको जलबाट मूर्तिमा सेचन गरिएकाले यस स्थानको धार्मिक महत्व थप बढेको स्थानीयको विश्वास छ ।
यस क्षेत्रमा प्राकृतिक रूपमा नै अशोकका रुखहरू रहेका छन् । डिभिजन वन कार्यालय, राप्ती मनहरीका प्रमुख हेमबहादुर थापाका अनुसार विद्यमान अशोकका वृक्ष संरक्षण गर्नुका साथै थप बिरुवा रोपेर परिसरलाई व्यवस्थित अशोक बाटिकाका रूपमा विकास गर्ने योजना छ ।
सीता अशोक बाटिकामा राखिएका सीता र त्रिजटाका मूर्तिलाई विश्वमै दुर्लभ मानिने विश्वास छ । रावणले सीतालाई लङ्का पुर्याएपछि उनको रेखदेखका लागि त्रिजटालाई खटाइएको धार्मिक ग्रन्थ तथा किंवदन्तीमा उल्लेख छ ।
त्रिजटाले सीतालाई रामले लङ्कामाथि विजय हासिल गर्ने र पुनः रामसँग भेट हुने सकारात्मक सन्देश दिएर हौसला प्रदान गरेको धार्मिक कथन पाइन्छ । यही भूमिकाका कारण त्रिजटाको मूर्तिसमेत यहाँ राखिएको स्थानीयवासी बताउँछन् । मकवानपुरगढी–७ सुकौराका हर्कबहादुर ब्लोनले करिब साढे दुई महिनामा उक्त मूर्ति निर्माण गरेका हुन् ।
राक्सिराङ गाउँपालिकाले सीता अशोक बाटिकालाई जलपरी झरना, चमेरे गुफा र भ¥याङ कालिका मन्दिरसँग जोडेर धार्मिक तथा प्राकृतिक पर्यटनको महत्वपूर्ण गन्तव्य बनाउने योजना अघि सारेको छ ।
राक्सिराङ गाउँपालिका–३ का वडाध्यक्ष उत्तम वाइबाका अनुसार प्रकृति र संस्कृतिलाई जोडेर पर्यटकलाई लामो समयसम्म बस्न सक्ने वातावरण निर्माण गर्ने दीर्घकालीन लक्ष्य राखिएको छ ।
भ¥याङ कालिका मन्दिरमा हरेक वर्ष मङ्सिर पूर्णिमाका दिन ठूलो मेला लाग्ने गर्छ । उक्त मेलामा पूर्वको विराटनगरदेखि पश्चिमको बुटवलसम्मका दर्शनार्थी आउने गरेको बताइएको छ । मङ्सिर पूर्णिमाको मेलामा करिब ३० हजार दर्शनार्थी सहभागी हुने गरेको वडाध्यक्ष वाइबाले जानकारी दिनुभयो ।
सीता हरणपछि रावणले सीतालाई अशोक बाटिकामा राखेको धार्मिक कथालाई जीवन्त बनाउने उद्देश्यले परिसरमा रावणको दरबार निर्माण गर्ने योजना अघि सारिएको छ । वडाध्यक्ष वाइबाका अनुसार अशोक बाटिकासँगै पारी पचभैयामा विशाल हनुमानको मूर्तिसहित रामको दरबार निर्माण गर्ने सोचसमेत अघि बढाइएको छ । यसका लागि विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयार गर्ने काम भइरहेको छ ।
प्रस्तावित योजनाका लागि करिब १५ करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको छ । स्थानीय तहसँगै प्रदेश र सङ्घीय सरकारको सहयोग लिएर परियोजना अघि बढाउने तयारी गरिएको छ । सीता अशोक बाटिका, जलपरी झरना, चमेरे गुफा तथा चेपाङ सङ्ग्रहालयलगायत क्षेत्रलाई एकीकृत गरी राक्सिराङलाई प्रकृति, संस्कृति र धार्मिक पर्यटनको विशेष गन्तव्य बनाउने सम्भावना रहेको स्थानीय सञ्चारकर्मी रामकुमार एलन बताउनुहुन्छ ।
