काठमाण्डौ, २७ माघ । आउँदो फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य चुनावका लागि ४७ जिल्लाका १ सय १० निर्वाचन क्षेत्रका १ करोड ३७ लाख ९१ हजार मतपत्र छापिएका छन् ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार डोल्पा, मुगु, जुम्ला, कालीकोट, हुम्ला, जाजरकोट, दैलेख, रुकुम (पश्चिम भाग), सल्यान, सुर्खेत, बाजुरा, अछाम, बझाङ, डोटी, डडेल्धुरा, दार्चुला, बैतडी, कैलाली, कञ्चनपुर, पाँचथर, इलाम, तेह्रथुम, भोजपुर, ओखलढुङ्गा, सुनसरी, ताप्लेजुङ, सङ्खुवासभाको मतपत्र छपाइ भएको छ ।
यस्तै सोलुखुम्बु, खोटाङ, धनकुटा, बागलुङ, गुल्मी, झापा, गोरखा, म्याग्दी, पर्वत, बर्दघाट सुस्ता पश्चिम (नवलपरासी), मोरङ, उदयपुर, मुस्ताङ, लमजुङ, तनहुँ, स्याङ्जा, बर्दिया, रुकुम पूर्व, दाङ र बाँकेका मतपत्र छापिएका हुन् । आयोगकाअनुसार अहिले दैनिक १५ लाख मतपत्र छपाइ भइरहेको छ ।
यसैगरी समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ २ करोड ८ लाख ३० हजार मतपत्र छापिइसकेका छन् । पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणालीअन्तर्गत २ करोड ३ लाख २३ हजार मतपत्र छाप्नुपर्नेछ । रासस
काठमाडौं, २६ माघ । प्रतिनिधिसभा निर्वाचन आउन अब २४ दिन मात्र बाँकी रहँदा निर्वाचन आयोगले बदर मत घटाउने उद्देश्यसहित व्यापक मतदाता शिक्षा अभियान सञ्चालन गरिरहेको छ।
राजनीतिक दलहरूले चुनावी गतिविधि तीव्र बनाइरहेका बेला आयोगको ध्यान भने आम मतदातालाई मतदान प्रक्रियाबारे सचेत गराउने कार्यक्रमतर्फ केन्द्रित भएको छ। आयोगले मतदाता शिक्षाका लागि २५ करोड रुपैयाँ बजेट छुट्याएको छ।
मतदाता शिक्षाका लागि जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमार्फत कर्मचारी तथा स्वयंसेवक परिचालन गरिने आयोगले जनाएको छ। यसका लागि २३ हजार मतदान अधिकृतसहित विभिन्न कर्मचारी परिचालन गरिनेछ। साथै, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकालाई समेत मतदाता शिक्षामा संलग्न गराउने तयारी गरिएको छ।
निर्वाचन आयोगका सूचना अधिकारी सुमन घिमिरेका अनुसार आगामी फागुन ३ गतेदेखि १७ गतेसम्म देशभर मतदाता शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन हुनेछ। मतदातालाई मतदान प्रक्रिया, मतसङ्केत, मत बदर हुने अवस्था तथा गलत सूचना (मिथ्या सूचना) पहिचान गर्न सक्षम बनाउने उद्देश्यले कार्यक्रम अघि बढाइएको उहाँले जानकारी दिनुभयो।
आयोगले डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत पनि निरन्तर सचेतनामूलक सामग्री प्रसारण गरिरहेको छ। सही र वास्तविक सूचना प्रदान गर्दै मत बदर हुने समस्या न्यूनीकरण गर्नु नै मतदाता शिक्षाको मुख्य लक्ष्य रहेको आयोगको भनाइ छ।
प्रभावकारी मतदाता शिक्षाले मतदाताको चेतनास्तर अभिवृद्धि गर्ने, मतदान प्रक्रियामा विश्वास बढाउने र स्वतन्त्र, निष्पक्ष तथा विश्वसनीय निर्वाचन सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने आयोगको विश्वास छ।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन आगामी फागुन २१ गते हुने तय भएको छ। निर्वाचनमार्फत प्रत्यक्ष प्रणालीबाट १६५ जना र समानुपातिक प्रणालीबाट ११० जना गरी कुल २७५ जना प्रतिनिधि चयन हुनेछन्।
मुख्य बुँदा
फागुन २१ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि मतपत्र छपाइ तीव्र
१५ जिल्लाका १८ निर्वाचन क्षेत्रमा प्रत्यक्षतर्फको छपाइ सकियो
नमूना र समानुपातिकतर्फका मतपत्र पनि छपाइ सम्पन्न
मतपत्र छपाइ जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र भक्तपुरमा भइरहेको
काठमाडौं, १८ माघ । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि प्रत्यक्षतर्फ १५ जिल्लाका १८ निर्वाचन क्षेत्रको मतपत्र छपाइको काम सम्पन्न भएको छ ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र भक्तपुरमा मतपत्र छपाइ भइरहेको छ, हालसम्म डोल्पा, मुगु, जुम्ला, कालिकोट, हुम्ला, सल्यान र जाजरकोट जिल्लाको प्रत्यक्षतर्फको मतपत्र छपाइ सकिएको छ ।
त्यसैगरी दैलेख निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ र २, सुर्खेत क्षेत्र नम्बर १ र २, रुकुम पश्चिम, बाजुरा, अछाम क्षेत्र नम्बर १ र २, कैलाली क्षेत्र नम्बर १, झापा क्षेत्र नम्बर ५ तथा सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ को प्रत्यक्षतर्फको मतपत्र छपाइ पनि सम्पन्न भइसकेको आयोगले जनाएको छ ।
आयोगका अनुसार नमूना मतपत्रतर्फ १० लाख ९८ हजार २ सय वटा छपाइ सम्पन्न भई सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रमा पुगिसकेको छ, समानुपातिकतर्फ २ करोड ८ लाख ३० हजार मतपत्रको छपाइ समेत पूरा भइसकेको छ ।
काठमाडौँ, १४ माघ । निर्वाचन आयोगले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष, पारदर्शी तथा विश्वासनीय रूपमा सम्पन्न गर्न निर्वाचन आचारसंहिता अनुगमनका लागि अनुमगन अधिकृत तोकेको छ।
आयोगका प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईका अनुसार जिल्लास्तरमा निर्वाचन आचारसंहिताको प्रभावकारी अनुगमनका लागि सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई अनुमगन अधिकृतका रूपमा जिम्मेवारी दिइएको हो।
सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई आर्थिक विषय बाहेकका अन्य सबै विषयको अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी तोकिएको आयोगले जनाएको छ। यस्तै, आर्थिक विषयसँग सम्बन्धित अनुगमनका लागि प्रमुख कोष नियन्त्रक र कोष नियन्त्रकहरूलाई फरक–फरक जिम्मेवारीसहित निर्वाचन आचारसंहिता अनुगमन अधिकृत तोकिएको छ।
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै निर्वाचन आयोगले निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ कार्यान्वयनमा ल्याइसकेको छ। उक्त आचारसंहिता यही माघ ४ गतेदेखि लागू भएको आयोगले जानकारी दिएको छ।
काठमाडौँ, माघ ६ । जनक शिक्षा सामग्री केन्द्रले प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि समानुपातिकतर्फ १ करोड २ लाख ३० हजार थान मतपत्र छपाइ गरिसकेको जनाएको छ ।
आउँदो फागुन २१ गते हुने चुनावका लागि मतपत्र छपाइको जिम्मा पाएको केन्द्रले हालसम्म कुल छपाइको करिब ५० प्रतिशत काम सम्पन्न गरिसकेको हो ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार समानुपातिकतर्फ कुल २ करोड ८ लाख ३० हजार थान मतपत्र छपाइ गर्नुपर्नेछ । केन्द्रले सो लक्ष्यअनुसार कामलाई तीव्रता दिएको जनाएको छ ।
हालसम्म केन्द्रले निर्वाचन आयोगलाई १० लाख ९८ हजार २ सय थान मतपत्र उपलब्ध गराइसकेको छ । यस्तै, पछिल्लो २४ घण्टामा मात्र १ हजार ४ सय ३१ बाकस मतपत्रको प्याकिङ गरिएको केन्द्रले जनाएको छ ।
अहिलेसम्म कुल ७ हजार ८ सय ४१ बाकस मतपत्र प्याकिङ भइसकेको छ भने अब १२ हजार ९ सय ८९ बाकस मतपत्र प्याकिङ गर्न बाँकी रहेको छ । बाँकी छपाइ र प्याकिङ कार्य तोकिएको समयमै सम्पन्न गर्ने तयारी भइरहेको केन्द्रले जनाएको छ ।
काठमाडौँ, माघ ६ । प्रतिनिधिसभा अन्तर्गत आउँदो फागुन २१ गते हुने निर्वाचनका लागि आज देशभरका १ सय ६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवारी दर्ता हुँदैछ । सबै निर्वाचन क्षेत्रमा एकै दिन मनोनयन दर्ता हुन लागेको हो ।
प्रमुख राजनीतिक दलहरूले अधिकांश निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवारको टुंगो लगाइसकेका छन् । केही विवादित क्षेत्रका उम्मेदवार आज बिहानसम्म टुंग्याउने कांग्रेसलगायत दलहरूको तयारी छ । शीर्ष नेताहरू आ–आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा पुगिसकेका छन् भने टिकट पाएका अधिकांश उम्मेदवार पनि आफ्नो क्षेत्रमा सक्रिय भएका छन् ।
एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली झापा, नेकपाका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ रुकुम पूर्व तथा नेकपाका सहसंयोजक माधवकुमार नेपाल रौतहट पुगिसक्नुभएको छ । पूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा यसपटक उम्मेदवार नबन्ने जनाइएको छ ।
त्यस्तै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन शाह मनोनयन दर्ता गर्न झापा पुग्नुभएको छ भने सभापति रवि लामिछाने चितवन पुग्ने क्रममा हुनुहुन्छ । निर्वाचन कार्यालयहरूले दल र उम्मेदवारका लागि मनोनयन दर्ताको समयसमेत तोकिसकेका छन् ।
मनोनयन दर्ताका क्रममा कुनै पनि तडकभडक नगर्न निर्वाचन आयोगले आग्रह गरेको छ । आचारसंहिता लागू भइसकेको र यसको कडाइका साथ पालना गर्न आयोगले सबैलाई सूचित गरेको छ । मनोनयन दर्ताको समय आज बिहान १० बजेदेखि बेलुका ५ बजेसम्म तोकिएको छ । बेलुका ५ देखि ७ बजेसम्म उम्मेदवारको सूची प्रकाशन गर्ने कार्यतालिका छ ।
मनोनयनपत्र दर्ता भएका उम्मेदवारविरुद्ध उजुरी दिने अवधि भोलि बिहान १० बजेदेखि दिउँसो ३ बजेसम्म हुनेछ । भोलि दिउँसो ३ बजेदेखि पर्सि बिहीबार बेलुका ५ बजेसम्म मनोनयनपत्र र उजुरीमाथि जाँचबुझ गरी आयोगले निर्णयसहित उम्मेदवारको नामावली प्रकाशित गर्ने जनाएको छ ।
शुक्रबार बिहान १० देखि दिउँसो १ बजेसम्म उम्मेदवारको नाम फिर्ता लिन सकिनेछ । सोही दिन दिउँसो १ देखि ३ बजेसम्म अन्तिम नामावली सार्वजनिक गरिनेछ भने दिउँसो ४ देखि बेलुका ७ बजेसम्म उम्मेदवारलाई चुनाव चिह्न प्रदान गरिने तालिका छ । आउँदो फागुन २१ गते बिहान ७ बजेदेखि बेलुका ५ बजेसम्म मतदान हुने आयोगले जनाएको छ ।
काठमाडौँ, माघ ६ । आउँदो फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि प्रत्यक्षतर्फका उम्मेदवारको उम्मेदवारी दर्ता आज देशभर हुँदैछ । निर्वाचन आयोगले देशभरका १ सय ६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा निर्वाचन कार्यालय स्थापना गरी उम्मेदवारी दर्ताका लागि आवश्यक तयारी पूरा भइसकेको जनाएको छ ।
आयोगका अनुसार उम्मेदवारले मनोनयनका लागि नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि वा मतदाता परिचयपत्रको प्रतिलिपि अनिवार्य रूपमा लिएर उपस्थित हुनुपर्नेछ । साथै सम्बन्धित गाउँपालिका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको निस्सा पनि आवश्यक पर्नेछ । उम्मेदवारले वैयक्तिक विवरण फाराम भरी सम्पत्ति विवरणसमेत बुझाउनुपर्नेछ ।
प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि उम्मेदवारले १० हजार रुपैयाँ सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा धरौटी जम्मा गरेको रसिद वा भौचर बुझाउनुपर्नेछ । महिला, दलित, अल्पसंख्यक समुदाय वा आर्थिक रूपमा विपन्न उम्मेदवारको हकमा भने धरौटी रकममा ५० प्रतिशत छुटको व्यवस्था गरिएको छ ।
आयोगले यसअघि समानुपातिकतर्फका उम्मेदवारको अन्तिम सूची सार्वजनिक गरिसकेको छ । २ सय ७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा समानुपातिक प्रणालीबाट १ सय १० जना र प्रत्यक्ष प्रणालीबाट १ सय ६५ जना निर्वाचित हुने व्यवस्था छ ।
यसैबीच आयोगले उम्मेदवारी दर्ताका क्रममा कुनै पनि प्रकारको तडकभडक नगर्न, शान्तिपूर्ण र मर्यादित रूपमा निर्वाचन कार्यालय पुग्न सबै राजनीतिक दल र उम्मेदवारलाई आग्रह गरेको छ । आयोगले प्रमुख राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारका लागि उम्मेदवारी दर्ताको समयसमेत तोकेको छ ।
भीडभाड कम गराउने र उम्मेदवारी दर्ता प्रक्रिया सहज बनाउने उद्देश्यले समय निर्धारण गरिएको आयोगले स्पष्ट पारेको छ । चुनाव सुरक्षाका लागि प्रहरी छनोटको प्रक्रिया शुरु भइसकेको छ । अधिकांश राजनीतिक दलले उम्मेदवार छनोट गरिसकेका छन् भने बाँकी दलहरूले पनि आज बिहानसम्म उम्मेदवार टुंग्याउने बताएका छन् ।
काठमाडौं, २२ पुष । फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभा निर्वाचन हुने देखिएसँगै माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई) पनि सर्ने सम्भावना बढेको छ । यस वर्ष (२०८२) को एसइई परीक्षा आगामी चैतको पहिलो हप्तामा सञ्चालन गर्ने वार्षिक कार्यतालिका रहे पनि निर्वाचनका कारण परीक्षामा असर पर्ने देखिएको हो ।
‘जेनजी’ आन्दोलनपछि प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा भदौ २७ गते गठन भएको अन्तरिम सरकारले ६ महिनाभित्र निर्वाचन गराउने म्यान्डेट पाएको थियो । सोही अनुसार फागुन २१ गते निर्वाचन तोकिएको छ । प्रधानमन्त्री कार्कीले तोकिएकै समयमा निर्वाचन गराउन सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताउँदै आउनुभएको छ ।
यही निर्वाचनका कारण एसइई परीक्षा प्रभावित हुने देखिएको परीक्षा बोर्डले जनाएको छ । परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय कक्षा–१० का नियन्त्रक टुकराज अधिकारीका अनुसार मतपत्र र एसइई प्रश्नपत्र छाप्ने एउटै संस्था — सरकारको स्वामित्वमा रहेको जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र लिमिटेड — भएकाले सुरक्षा र व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको हो ।
उनले भने, “अब प्रतिनिधिसभा निर्वाचन हुने नै देखियो । मतपत्र र प्रश्नपत्र एउटै ठाउँमा छापिँदा सुरक्षा हिसाबले पनि चुनौती आउँछ ।”परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय कक्षा–१० का उपनियन्त्रक तारानाथ निरौलाले पनि निर्वाचन तोकिएकै मितिमा भए एसइई परीक्षा प्रभावित हुने स्पष्ट पार्नुभयो । उहाँका अनुसार जनक शिक्षा सामग्री केन्द्रले प्रश्नपत्र र मतपत्र एकै समयमा छाप्दा सुरक्षित भण्डारणको समस्या समेत देखिएको छ ।
“प्रश्नपत्र जिल्लामा पठाएर सुरक्षित राख्नुपर्ने हुन्छ, त्यही बेला मतपत्र पनि जिल्ला पुग्ने हुँदा सुरक्षा, जनशक्ति र भण्डारण सबै हिसाबले चुनौती छ,” निरौलाले भन्नुभयो । उहाँका अनुसार विद्यालयहरू नै परीक्षा केन्द्र हुने र शिक्षकहरू निर्वाचनमा खटिनुपर्ने भएकाले व्यवस्थापन झन् जटिल बन्ने देखिएको छ ।
परीक्षा नियन्त्रक अधिकारीका अनुसार निर्वाचन भएमा एसइई परीक्षा निर्धारित समयभन्दा एक वा दुई हप्ता पछि सारिने सम्भावना छ । माघको पहिलो साता परीक्षा तालिका सार्वजनिक गर्ने कार्ययोजना भए पनि अब बोर्डमा छलफल गरेर नयाँ निर्णय गरिने उहाँले जानकारी दिनुभयो । यद्यपि बोर्डले आन्तरिक रूपमा परीक्षाको तयारी भने जारी राखेको जनाएको छ ।
यसैबीच परीक्षा बोर्ड, परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय कक्षा–१० ले माध्यमिक शिक्षा उत्तीर्ण परीक्षा सञ्चालन तथा व्यवस्थापन निर्देशिका (संशोधनसहित) २०६८ अनुसार परीक्षा केन्द्र निर्धारण गर्न सबै शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइलाई निर्देशन दिएको छ ।
एकाइहरूले पौष मसान्तसम्म परीक्षा केन्द्र निर्धारण गरी माघको पहिलो हप्ताभित्र बोर्डमा पठाउनुपर्नेछ । न्यूनतम परीक्षार्थी सङ्ख्या दुर्गम हिमाली क्षेत्रमा १५०, पहाडी क्षेत्रमा २५० र तराई/भित्री मधेश/उपत्यकामा ३०० जनाभन्दा कम र ४०० जनाभन्दा बढी नहुने गरी केन्द्र कायम गर्नुपर्ने व्यवस्था कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्न आग्रह गरिएको छ ।