- २३ असार २०८३, मंगलवार / Jul 7, 2026
काठमाडौं, २३ असार । नेपाल राष्ट्र बैंकको आर्थिक अनुसन्धान विभागले सार्वजनिक गरेको ‘घरजग्गा कारोबारको प्रवृत्ति तथा वर्तमान स्थिति’ सम्बन्धी प्रतिवेदनले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासमा घरजग्गा बजार पुनः लयमा फर्किएको संकेत गरेको छ।
प्रतिवेदनअनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा घरजग्गा कारोबार सङ्ख्या, कारोबार क्षेत्रफल, कुल मूल्य तथा राजस्व संकलनमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ।
राष्ट्रिय तथ्याङ्कअनुसार समीक्षा अवधिमा कुल घरजग्गा कारोबार सङ्ख्या ६.४२ प्रतिशतले बढेको छ। अघिल्लो वर्ष यही अवधिमा कारोबार ४.५२ प्रतिशतले घटेको थियो। लिखतपारिततर्फको कारोबार ०.६२ प्रतिशत र राजीनामा कारोबार १२.१७ प्रतिशतले बढेको छ भने कारोबार भएको कुल क्षेत्रफल १.६० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।
आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासमा कुल १८३ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ बराबरको घरजग्गा कारोबार भएको छ। अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा यो रकम १०० अर्ब ७ करोड रुपैयाँ रहेको थियो।
कारोबार बढेसँगै सरकारको राजस्व संकलन २३.७२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। पुँजीगत लाभकरबाट हुने आम्दानी पनि ३१.४२ प्रतिशतले बढेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। यद्यपि घरजग्गा क्षेत्रमा प्रवाह हुने बैंक कर्जाको वृद्धिदर भने अघिल्लो वर्षको ७.५२ प्रतिशतबाट घटेर ५.५५ प्रतिशतमा सीमित भएको छ।
प्रदेशगत रूपमा बागमती प्रदेशमा घरजग्गा कारोबार सबैभन्दा तीव्र रूपमा विस्तार भएको देखिएको छ। यहाँ राजीनामा कारोबार ३३.०१ प्रतिशतले बढेको छ भने मधेस प्रदेशमा ४.७९ प्रतिशतले घटेको छ।
कारोबारको कुल मूल्य भने सबै प्रदेशमा बढेको छ, जसमा बागमती प्रदेशमा सर्वाधिक १३१.५२ प्रतिशत र मधेस प्रदेशमा सबैभन्दा कम २२.६७ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। कारोबार भएको कुल क्षेत्रफलका आधारमा गण्डकी प्रदेश २४.८४ प्रतिशत वृद्धिसहित अग्रस्थानमा रहेको छ भने मधेस प्रदेशमा ९.३३ प्रतिशतले कमी आएको छ।
महानगरपालिकामध्ये काठमाडौं महानगरपालिका सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ। यहाँ घरजग्गा कारोबार सङ्ख्या १०८.४२ प्रतिशतले बढेको छ। त्यसपछि पोखरा, ललितपुर, वीरगञ्ज, भरतपुर र विराटनगर क्रमशः दोस्रोदेखि छैटौँ स्थानमा रहेका छन्।
कारोबारको कुल क्षेत्रफल र मूल्यमा पनि काठमाडौं महानगरपालिका अग्रस्थानमा छ। यहाँ कारोबार क्षेत्रफल ११९.८९ प्रतिशत तथा कारोबार मूल्य २२३.१२ प्रतिशतले वृद्धि भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।
उपमहानगरपालिकामध्ये कलैया बाहेक सबैमा कारोबार सङ्ख्या बढेको छ। बुटवलमा सबैभन्दा धेरै ५६.७९ प्रतिशतले कारोबार बढ्दा तुलसीपुरमा कारोबार मूल्य १३४.४६ प्रतिशतले वृद्धि भएको तथ्याङ्कले देखाएको छ।
