भोजपुर, ५ मंसिर । धार्मिक महत्त्वका लागि प्रसिद्ध भोजपुरको सिद्धकाली शक्तिपीठ पछिल्ला वर्षहरूमा धार्मिक पर्यटनको आकर्षक केन्द्रका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ । स्वस्थानी व्रत कथाअनुसार दक्षप्रजापतिकी कन्या सतीको बायाँ आँखा पतन भएको स्थानमै यो शक्तिपीठ उत्पत्ति भएको मानिन्छ, जसले यहाँको धार्मिक प्रतिष्ठालाई अझ गहिरो बनाएको छ ।

देश–विदेशबाट यहाँ भक्तजनको आवागमन बढ्दो छ । सिद्धकालीको दर्शन गर्दा रोग–व्याध नष्ट हुने, शान्ति, समृद्धि र मनोकामना पूरा हुने धार्मिक विश्वास रहेको स्थानीय पण्डित कमल दाहाल बताउँछन् । विशेष भाकल गर्न चाहने भक्तहरू विशेषगरी वर्षभर विभिन्न अवसरमा यहाँ पुग्ने गरेका छन् । शक्तिपीठमा आश्विन र चैत्र शुक्लपक्षका साथै एकादशी, रामनवमी, बालाचतुर्दशी, शिवरात्रि र श्रावणमा विशेष पूजा, भजन–कीर्तन र धार्मिक कार्यक्रम हुने गर्छन् ।

सिद्धकाली क्षेत्र नजिकै महादेव, गणेश, शनिदेव, राधाकृष्ण र हनुमानका मन्दिर रहेका छन् । साथै आसपासका क्षेत्रमा स्थित सिद्ध गुफा र नारायण गुफा पनि भक्तजनका लागि मुख्य आकर्षण बनेका छन् । यी सम्पूर्ण धार्मिक स्थलहरूको संगमले सिद्धकाली क्षेत्रलाई भोजपुरको महत्वपूर्ण धार्मिक–पर्यटन गन्तव्यको रूपमा उभ्याइरहेको छ ।

काठमाडौं, ११ भाद्र । भाद्र शुक्ल चतुर्थीका दिन भगवान् गणेशको जन्मोत्सव गणेश चतुर्थी धुमधामका साथ मनाइँदै छ।

भगवान् गणेशलाई बिघ्नहर्ता अर्थात् सबै काममा अवरोध हटाउने देवताको रूपमा पुजिन्छ। हिन्दू परम्पराअनुसार कुनै पनि पूजा वा कार्य प्रारम्भ गर्नु अघि गणेशको आराधना गर्ने चलन छ।

विश्वास गरिन्छ कि, पहिले गणेशको पूजा गरी वा उनलाई सम्झेर गरिएका कार्यमा विघ्न पर्दैन। यस कारण गणेशलाई शुभारम्भको प्रतीक मानिन्छ।

गणेश चतुर्थीको अवसरमा काठमाडौं उपत्यकासहित देशभरका विनायक मन्दिरहरूमा भक्तजनको भीड लागेको छ। श्रद्धालुहरूले पूजा, अर्चना र प्रसाद चढाउँदै गणेशको कृपा प्राप्तिको कामना गरेका छन्।

काठमाडौँ, १० भाद्र । हरितालिका तीजको दिन यसपालि पनि पशुपतिनाथ मन्दिरमा श्रद्धालु भक्तजनको ओइरो लागेको छ। बिहानैदेखि लामो लाइन लागेर महिलाहरूले पूजा–अर्चना गरेका छन्। भक्तजनको सहजताका लागि पशुपति क्षेत्र विकास कोषले यस वर्ष नयाँ व्यवस्था गरेको छ।

यसै क्रममा पहिलो पटक भीडमा गर्मी कम गर्नका लागि मन्दिरको पश्चिम ढोकामा ‘कृत्रिम वाटर ड्रपलेट’ (Mist System) प्रयोग गरिएको हो। यो प्रणालीमार्फत पानीलाई उच्च दबाबमा वाष्पीकरण गरी स–साना थोपाहरूमा हावामा फैलाइन्छ, जसले आसपासको तापक्रमलाई केही डिग्रीसम्म कम गर्ने काम गर्छ ।

कोषका अनुसार हाल परीक्षणका रूपमा प्रयोग गरिएको यो प्रणाली प्रभावकारी देखिएमा आगामी दिनमा अन्य धार्मिक अवसरहरूमा पनि निरन्तर प्रयोग गरिनेछ। विगतमा तीजको दिन गर्मीका कारण महिलाहरू ढल्ने, बेहोस हुने घटना दोहोरिने भएकाले यसपटक विशेष व्यवस्थाको पहल गरिएको हो।

कृत्रिम वाटर ड्रपलेट के हो ?

‘कृत्रिम वाटर ड्रपलेट’ वा मिस्टिङ्ग सिस्टम (Mist System) भन्नाले उच्च दबाबमा पानीलाई अत्यन्तै साना कण (droplets) मा परिवर्तन गरेर वायुमा छर्किने प्रविधि हो।

यो पानीका थोपा (वाफजस्ता) हावामा फैलिन्छन्।

छिटो वाष्पीकरण (evaporation) हुन्छ।

वाष्पीकरणले वरपरको तापक्रम ४–१० डिग्रीसम्म कम गर्ने प्रभाव पार्छ।

काठमाडौं, ३१ साउन । आज देशभर श्रीकृष्ण जन्माष्टमी पर्व भगवान् श्रीकृष्णको पूजा – आराधना गरी श्रद्धापूर्वक मनाइँदैछ । द्वापरयुगमा भाद्र कृष्ण अष्टमीको मध्यरातमा भगवान् श्रीकृष्णको जन्म भएको मानिने भएकाले आजको दिनलाई ‘श्रीकृष्ण जन्माष्टमी’ र रातलाई ‘मोहरात्रि’ भनिन्छ ।

यस विशेष पर्वमा कृष्ण मन्दिरहरूमा पूजा, भजन–कीर्तन, प्रवचन, व्रत बस्ने तथा रातभर जाग्राम बस्ने परम्परा विशेष रुपमा मनाइन्छ । महिलादेखि पुरुषसम्म श्रद्धालुहरू उपवास राखेर भगवान् श्रीकृष्णको जन्मोत्सव मनाउने गर्दछन् ।

भगवान् श्रीकृष्णलाई भगवान् विष्णुको आठौँ अवतारका रूपमा लिइन्छ जसले अन्याय, अत्याचार र राक्षसी प्रवृत्तिको अन्त्य गरी मानव जातिलाई धर्म र सत्कर्मतर्फ उन्मुख गराएका थिए । पवित्र ग्रन्थ ‘श्रीमद्भगवद्गीता’ श्रीकृष्णका अमूल्य शिक्षाहरूको सङ्ग्रह हो, जुन उनले महाभारतको युद्धका क्रममा अर्जुनलाई दिएका थिए । यो ग्रन्थ विश्वभर सर्वाधिक भाषामा अनुवाद भएको धार्मिक ग्रन्थमध्ये एक हो ।

श्रीकृष्णले बाल्यकालमै कंश, जरासन्ध र शिशुपालजस्ता दानवी प्रवृत्तिको अन्त्य गरेका थिए भन्ने धार्मिक विश्वास पाइन्छ । यसै अवसरमा पाटनको मङ्गलबजारस्थित प्रसिद्ध कृष्ण मन्दिरमा विशेष मेला लाग्ने परम्परा रहेको छ । साथै, काठमाडौँको कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकास्थित नवतनधाममा पनि भक्तजनहरूको उल्लेख्य उपस्थिति देखिएको छ ।

त्यस्तै, बूढानीलकण्ठस्थित नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय श्रीकृष्ण भावनामृत सङ्घ (इस्कोन)को कृष्ण मन्दिरमा समेत भक्तजनको भीड देखिएको छ । राजधानीका विभिन्न स्थानमा रहेका कृष्ण मन्दिरहरूमा पनि आज विशेष पूजा – आराधना भइरहेको छ ।

यस पावन दिनको अवसरमा काठमाडौँका विभिन्न धार्मिक संस्थाहरूले श्रीकृष्णको झाँकी सहित शोभायात्रा तथा रथयात्रा समेत आयोजना गर्दै आएका छन् ।

 

मुख्य बुँदा

रसुवाको गोसाइँकुण्डमा जनैपूर्णिमाको अवसरमा तीर्थयात्रीहरूको भीड बढ्दो छ

समुद्री सतहदेखि करिब ४,३०० मिटर उचाइमा अवस्थित पवित्र स्थलमा भगवान् शिवको वास रहेको विश्वास छ

भक्तजनले पूर्णिमाको दिन स्नान गरी पापबाट मुक्त हुने जनविश्वास राखेका छन्

मेलालाई व्यवस्थित बनाउन सरसफाइ, उद्धार, स्वास्थ्य उपचार र प्रचारप्रसारका लागि उपसमिति गठन

काठमाडौँदेखि धुञ्चेसम्म मोटरबाट पुगेर पैदल यात्रा गरी तीर्थस्थल पुगिन्छ

रसुवा, २४ साउन । जनैपूर्णिमाको पवित्र अवसरमा रसुवामा अवस्थित तीर्थस्थल गोसाइँकुण्डमा तीर्थयात्रीहरूको भीड अत्याधिक बढ्दै गएको छ । समुद्री सतहदेखि करिब ४,३०० मिटर उचाइमा अवस्थित यो पवित्र स्थलमा भगवान् शिवको वास रहेको मानिन्छ।

भक्तजनहरू पूर्णिमाको दिन स्नान गरी पापबाट मुक्त हुने विश्वासका साथ गोसाइँकुण्ड पुगेका छन्। काठमाडौँदेखि धुञ्चेसम्म मोटरबाट करिब आठ घण्टामा पुग्न सकिन्छ र त्यहाँबाट पैदल यात्रा सुरु हुन्छ। यात्रामा त्रिशूली नदी, मिश्रित वनस्पति, हिमाली दृश्यावलोकनले यात्रुलाई मनमोहक अनुभव दिन्छ।

गोशाइँकुण्ड क्षेत्र विकास समितिले मेलालाई व्यवस्थित बनाउन सरसफाइ, स्वास्थ्य उपचार, उद्धार, प्रचारप्रसार, अनुगमन तथा आन्तरिक प्रवर्द्धन उपसमिति गठन गरेको छ। तीर्थयात्रुहरूको बसाइ सहज बनाउन टेन्ट बस्ने व्यवस्था गरिएको छ।

गोशाइँकुण्ड हिन्दू र बौद्ध दुवै धर्मावलम्बीहरूको साझा धार्मिक स्थल हो, जहाँ स्थानीय लामा झाँक्रीको बाजा र वेषभूषाले मेलालाई थप जीवन्त बनाउँछ। यहाँ आउने भक्तजनले दिवङ्गत पितृको सम्झनामा श्राद्ध र तर्पण गर्ने चलन पनि छ, जसले पितृ आत्माहरूलाई स्वर्गमा पुग्न सहयोग पुर्‍याउने विश्वास छ।

प्राकृतिक वातावरणको संरक्षणका लागि तीर्थयात्रुहरूलाई वनस्पति नकटाउन, प्लाष्टिक फोहर व्यवस्थापन गर्न र वन्यजन्तुलाई नत्रासाउन आग्रह गरिएको छ। स्थानीय प्रशासनले यात्रुहरूलाई सहयोग र सुरक्षा गर्न तत्पर रहेको जनाएको छ।

काठमाडौँ,  ५  साउन । साउन महिनाको पहिलो सोमवारको अवसरमा आज देशभरका शिव मन्दिरहरूमा बिहानैदेखि श्रद्धालु भक्तजनहरूको ठूलो घुइँचो लागेको छ। विशेष गरी काठमाडौँस्थित पशुपतिनाथ मन्दिरमा भक्तजनहरूको भीड व्यवस्थापन गर्न विविध तयारी गरिएको छ।

पशुपति क्षेत्र विकास कोषका अनुसार आजको दिन पशुपतिनाथ मन्दिरका चारवटै मूल ढोका बिहान सबेरैदेखि खुला गरिएको हो। भीड व्यवस्थापन तथा दर्शनार्थीको सहुलियतका लागि यसपटक पहिलोपटक निःशुल्क सार्वजनिक बस सेवा पनि सञ्चालनमा ल्याइएको छ।

चारवटा सार्वजनिक बसहरू चक्रपथ क्षेत्रका विभिन्न स्थानबाट भक्तजनलाई पशुपतिनाथ मन्दिरसम्म निःशुल्क पुर्‍याइरहेका छन्। तीमध्ये दुईवटा बस गीता प्रेस नेपाल बुक डिपोको व्यवस्थापनमा सञ्चालनमा छन् भने अन्य दुईवटा बस उच्च राष्ट्रिय यातायात व्यवसायी महासङ्घले उपलब्ध गराएको हो।

पशुपति क्षेत्र विकास कोषका अनुसार दर्शनार्थीलाई लामो लाइनमा समय नलाग्ने गरी व्यवस्थापन गरिएको छ। कोषले भक्तजनहरूलाई लाइनमा बसेको करिब एक घण्टामै दर्शन गराएर फर्कन सक्ने सुविधा दिएको जनाएको छ। यसका अतिरिक्त, नेपाली सेनाको कल्याणकारी कोषले मूल मन्दिर बाहिर टेन्टको व्यवस्था गरेर घाम तथा वर्षाबाट भक्तजनलाई जोगाउने प्रयास गरेको छ।

साउन महिनालाई भगवान शिवको प्रिय महिना मानिन्छ। विशेष गरेर महिलाहरूले हरियो पहिरन, चुरा, मेहन्दी लगाएर शिव पूजामा सहभागी हुने परम्परा यस महिनामा झन् व्यापक हुन्छ। आजको दिन पशुपतिसहित देशभरका प्रमुख शिवालयहरूमा शिवभक्तहरूको उपस्थिति उल्लेख्य रहेको छ।