काठमाडौं, २ भदौ । चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा नेपालमा चिनीको मूल्य बढ्न थालेको छ। पछिल्लो एक महिनामै चिनीको मूल्य प्रतिकिलो २० रुपैयाँसम्म बढेपछि उपभोक्ता मारमा परेका छन्।
चिनीको मूल्यसँगै दाल, चामल, खाने तेललगायत दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यसमेत बढ्न थालेको छ। चिनीको अभाव हुने हल्लाका बीच उद्योगी तथा व्यवसायीले बजारमा आपूर्ति घटाएको र त्यसको असर मूल्यमा परेको खुद्रा व्यापारीहरूले आरोप लगाएका छन्।
भारतले गत वैशाख अन्तिम साता चिनी निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेपछि नेपालमा चिनी अभाव हुने आशंका बढेको थियो। त्यसपछि नेपाल चिनी उद्योग संघले जेठ १ गते विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपालमा पर्याप्त मौज्दात रहेकाले तत्काल चिनी अभाव नहुने जनाएको थियो।
संघका अनुसार त्यतिबेला नेपालमा करिब १ लाख ८ हजार टन चिनी मौज्दात रहेको थियो। तर तीन महिनामै मौज्दात सकिन लागेको भन्दै बजारमा मूल्य बढ्न थालेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ।
सामान्य समयमा नेपालमा चिनीको औसत माग करिब २५ हजार टन रहेको बताइएको छ। तर जेठ, असार र साउनमा दैनिक १२ देखि १५ टन मात्रै चिनीको खरिद–बिक्री हुने गरेको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।
उद्योगीहरूले बजारमा पठाउने चिनीको मात्रा घटाएपछि आपूर्ति कम भएको र त्यसको फाइदा उठाउँदै मूल्य बढाइएको खुद्रा व्यापारीहरूको आरोप छ।
काठमाडौं उपत्यकाका पसलमा अहिले चिनी प्रतिकिलो ११५ देखि १२० रुपैयाँसम्ममा कारोबार भइरहेको छ। एक महिनाअघि प्रतिकिलो ९५ देखि १०० रुपैयाँमा पाइने चिनीको मूल्य अहिले १२० रुपैयाँसम्म पुगेपछि उपभोक्ता प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन्।
चाडपर्व नजिकिँदै जाँदा चिनीको माग अझ बढ्ने भएकाले आगामी दिनमा अभाव हुने हो कि भन्ने चिन्ता उपभोक्तामा बढेको छ।
यसैबीच, वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले चिनीको मूल्यबारे विश्लेषण गरिरहेको जनाएको छ। विभागका निर्देशक तारानाथ लुइँटेलका अनुसार हालसम्म गरिएको विश्लेषणमा चिनीको मूल्य प्रतिकिलो १२० रुपैयाँ नभई ११० देखि ११५ रुपैयाँसम्म पुगेको पाइएको छ।
मौज्दातमा रहेको चिनी सकिन लागेकाले भारतबाट चिनी आयात गर्ने तयारी भइरहेको पनि निर्देशक लुइँटेलले जानकारी दिएका छन्।
सरकारले बजारमा कृत्रिम अभाव सिर्जना गरी मूल्य बढाइएको हो वा वास्तविक आपूर्ति समस्याका कारण मूल्य बढेको हो भन्ने विषयमा निगरानी तथा मूल्य विश्लेषण गरिरहेको जनाएको छ।
