काठमाडौं, ७ बैशाख । इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच झन तनाव बढेको छ । होरमुज जलडमरू नजिक अमेरिकी नौसैनिक बलले इरानी झण्डा बोकेको जहाज नियन्त्रणमा लिएपछि इरानले कडा चेतावनी दिएको हो ।

इरानले उक्त घटनालाई “खुला आक्रमण” को संज्ञा दिँदै आवश्यक परे कडा जवाफ दिने जनाएको छ । इस्लामिक रिभोलुशनरी गार्ड कर्प्स (IRGC) निकट तास्निम समाचार एजेन्सीका अनुसार इरानी सेना जवाफी कारबाहीका लागि तयार रहेको बताइएको छ ।

जहाजमा चालकदलसँगै परिवारका सदस्य पनि रहेका कारण तत्काल प्रतिक्रिया दिन सीमितता रहेको इरानको भनाइ छ । चालकदल र परिवारको सुरक्षा सुनिश्चित भएपछि मात्र अमेरिका विरुद्ध कदम चालिने जनाइएको छ ।

यस घटनाले पहिले नै संवेदनशील पश्चिम एसियाली क्षेत्रमा तनाव अझ बढाएको छ ।

वासिङ्टन डिसी । इरानसँग जारी युद्धबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले थप सैन्य रणनीति अघि बढाएका छन्। सोही क्रममा अमेरिकी सेनाको चर्चित ‘८२ औँ एयरबर्न डिभिजन’का हजारौँ सैनिकहरू पश्चिम एसियातर्फ पठाइएको छ।

समाचार एजेन्सी रोयटर्सका अनुसार नर्थ क्यारोलिनास्थित फोर्ट ब्रागबाट प्रस्थान गरेका प्याराट्रूपरहरू सम्भावित स्थलगत कारबाहीका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको बताइएको छ। यसअघि नै करिब २५ सय मरिन सैनिक उक्त क्षेत्रमा पुगिसकेका छन् भने नयाँ टोलीमा हेडक्वार्टर, बन्दोबस्ती सामग्री र ब्रिगेड कम्ब्याट टिम समेत समावेश छन्।

अमेरिकी प्रशासनले तत्काल इरानभित्र सेना पठाउने निर्णय नगरे पनि आवश्यक परे जुनसुकै अवस्थामा हस्तक्षेप गर्न सक्ने तयारी गरिएको स्रोतले जनाएको छ। अमेरिकी प्रशासनभित्र इरानको प्रमुख तेल निर्यात केन्द्र खर्ग टापु कब्जा गर्ने विषयमा पनि छलफल भइरहेको बताइएको छ। यद्यपि इरानको सम्भावित प्रतिकारका कारण यो योजना जोखिमपूर्ण मानिएको छ।

सैन्य रणनीतिकारहरूले इरानभित्र रहेको उच्च संवर्धित युरेनियम नियन्त्रण वा नष्ट गर्ने विकल्पमाथि समेत विचार गरिरहेका छन्। यसका लागि लामो समयसम्म इरानी भूमिमा सैन्य उपस्थितिको आवश्यकता पर्न सक्ने जनाइएको छ। यसैबीच स्ट्रेट अफ होर्मुजमा तेल ट्याङ्करहरूको सुरक्षाका लागि तटीय क्षेत्रमा सेना उतार्ने विकल्प पनि अमेरिकाको रणनीतिमा परेको छ।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले युद्ध अन्त्यका लागि वार्ताको प्रयास भइरहेको बताए पनि होर्मुज नखोलेमा इरानका तेल कुवा र पावर प्लान्टमा आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएका छन्। फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको ‘अपरेसन एपिक फ्युरी’अन्तर्गत अमेरिकाले अहिलेसम्म ११ हजारभन्दा बढी लक्ष्यमा आक्रमण गरिसकेको छ। यस युद्धमा १३ जना अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको छ भने ३०० भन्दा बढी घाइते भएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार नयाँ युद्धमा नफस्ने चुनावी वाचा गरेका ट्रम्पका लागि इरानमा स्थल सेना पठाउने निर्णय राजनीतिक रूपमा चुनौतीपूर्ण बन्न सक्नेछ।

काठमाडौँ, १५ चैत्र । अमेरिका र इजरायल तथा इरानबीच जारी द्वन्द्व ३१औँ दिनमा प्रवेश गरेको छ। युद्धसँगै क्षेत्रीय तनाव झनै चर्किँदै गएको छ। यसैबीच इरानले दक्षिणी इजरायलको एउटा पेट्रोकेमिकल प्लान्टमा मिसाइल आक्रमण गरेको छ। आक्रमणपछि प्लान्टमा भीषण आगलागी भएको र विषाक्त ग्यास चुहावटको जोखिम बढेको बताइएको छ।

घटनामा एक व्यक्ति घाइते भएका छन्। आक्रमण बियरशेवा सहरबाट करिब ९ किलोमिटर टाढा रहेको नियोत होवाव औद्योगिक क्षेत्रमा भएको हो। हमलापछि स्थानीय अधिकारीहरूले आसपासका बासिन्दाहरूलाई घरभित्रै बस्न, झ्याल ढोका बन्द राख्न र बाहिर ननिस्कन आग्रह गरेका छन्।

उक्त प्लान्टमा तेल र प्राकृतिक ग्यासबाट प्लास्टिक तथा अन्य आवश्यक रसायन उत्पादन गरिन्छ, जुन दैनिक प्रयोगका धेरै वस्तुहरूमा प्रयोग हुन्छ। यद्यपि प्रारम्भिक जानकारीअनुसार खतरनाक रसायन बाहिर फैलिएको पुष्टि भएको छैन।

यसैबीच इरानको संयुक्त सैन्य कमान्डका प्रवक्ताले अमेरिका र इजरायलका अधिकारीहरूको निजी निवासलाई अब ‘वैध लक्ष्य’ मानिने चेतावनी दिएका छन्। यसले पश्चिम एसियामा तनाव अझै बढ्ने संकेत दिएको छ। अर्कोतर्फ, दक्षिण लेबनानमा इजरायलले गरेको हवाई आक्रमणमा पाँच जनाको मृत्यु भएको छ भने दुई जना घाइते भएका छन्।

काठमाडौँ,  २३ असार । इजरायली सेनाले यमनका हुथी विद्रोहीहरूको नियन्त्रणमा रहेका होदेदाह, रास ईसा, र सालिफ बन्दरगाह र रस कान्तिब पावर स्टेशनमा हवाई आक्रमण गरेको छ। करिब एक महिनापछि यमनमाथि भएको यो पहिलो इजरायली हमला हो।

इजरायली सेनाका अनुसार आक्रमणको कारण हालै यमनबाट इजरायलमाथि लगातार प्रक्षेपास्त्र प्रहार भएकाे जनाएकाे छ । इजरायली सेनाले दाबी गरेअनुसार, यी बन्दरगाहहरूबाट हुथीहरूद्वारा इजरायल र रेड सी क्षेत्र लक्षित आक्रमण गरिँदै आएको छ।

इजरायली हमलाको केही घण्टापछि यमनबाट इजरायलतर्फ पुनः दुईवटा मिसाइल प्रक्षेपण गरिएको थियो। ती मिसाइलहरूलाई रोक्ने प्रयास गरिएको भए पनि त्यसको परिणामबारे समीक्षा भइरहेको इजरायली सेनाले जनाएको छ। हालसम्म कुनै क्षति वा घाइतेको खबर छैन।

हुथीहरूद्वारा नियन्त्रित टेलिभिजन ‘अल–मसिराह’का अनुसार, होदेदाह बन्दरगाह क्षेत्रमा भएका आक्रमणले त्यहाँको मुख्य विद्युतगृह ध्वस्त भएको र सहर अन्धकारमा डुबेको छ। इजरायली सेनाले ‘ग्यालेक्सी लिडर’ नामको कार्गो जहाजलाई पनि लक्ष्य बनाएको जनाएको छ, जुन सन् २०२३ को नोभेम्बरमा हुथीहरूले कब्जा गरेका थिए।

इजरायली दावी अनुसार, हुथीहरूले उक्त जहाजमा राडार जडान गरी अन्तर्राष्ट्रिय जलमार्गमा आवागमन निगरानी गरिरहेका थिए। हुथी प्रवक्ताले भने इजरायली आक्रमणविरुद्ध स्वदेशमै निर्मित सतह–देखि–आकाश मिसाइलहरू प्रयोग गरी प्रतिकार गरिएको बताएका छन्।

साथै, होदेदाह नजिकैको एक जहाजमाथिको आक्रमणपछि त्यसका कर्मचारीले जहाज छाडेर भाग्नु परेको पनि अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूले जनाएका छन्।

सन्दर्भ: गाजामा अक्टोबर २०२३ देखि सुरु भएको युद्धपछि हुथीहरू इजरायल र रेड सीमा रहेका अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक जहाजहरूलाई लक्षित गर्दै आएका छन्। इजरायली सेनाले हालसम्म हुथी लक्ष्यहरूमा पटक–पटक प्रतिकारात्मक कारबाही गर्दै आएको छ।