भारतले नयाँ नक्सा सार्वजनिक गरेपछि नेपाल भारत सीमा विवाद चुलिएको छ । उसले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो नक्सामा कालीनदीलाई भारतको भूभागभित्र देखाइएको छ । भारत(चीन युद्धका बेला नेपाली भूमिमा टेकेका भारतीय सेनाले नेपालको ३१० वर्गकिलोमिटर भूभाग अतिक्रमण गरेको जनाइएको छ ।
त्यसपछि भारतले थप ६२ वर्गकिलोमिटर अझै नेपालको भूभाग अतिक्रमित भइसकेको जानकारहरूले बताइरहेका छन् । नेपालले आफ्नो गुमेको ३७२ वर्गकिलोमिटर भूभाग वास्तविक नक्सा कायम हुँदा फिर्ता पाउँछ । भने नेपालले कालापानीसम्मको भागलाई मात्रै आफ्नो नक्सामा राखेको जनाइएको छ ।
सुगौली सन्धिलगत्तै नाप नक्सा गरेर सीमास्तम्भ गाड्ने काम भएन ।
जसले गर्दा दुई सय वर्षयता सीमामा केही न केही किचलो भइरहेको देखिन्छ । २००७ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि नेपालको पश्चिम उत्तरतर्फ भारतीय सेनालाई बस्न दिनु पनि भूमिअतिक्रमणको अर्को कारण रहेको जानकारहरू बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार स्तम्भ गाडेको भए नदी जता बगे पनि विवाद नहुने देखिएको छ ।
नेपालको नक्सा तयार पार्दा नापी विभागले नै पर्याप्त ध्यान दिन नसकेको जानकारहरुको भनाई छ । कालीनदी वारिका नावी, गुन्जी र गब्र्याङ गाउँलाई नेपालले नै आफ्नो नक्सामा नसमेटेको देखिन्छ । वि.स. २०१८ सालमा नेपाली गणकहरूले नै पुगेर लगत संकलन गरेको तथ्य समेत रहेको छ ।

