- ११ बैशाख २०८३, शुक्रबार / Apr 24, 2026
चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को सात महिनामा ६ खर्ब ६४ अर्ब रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन
माघ महिनामा मात्रै ८७ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ राजस्व उठ्यो
कुल लक्ष्यको ८१.६१ प्रतिशत मात्र प्रगति
भन्सार, भ्याट र अन्तःशुल्कमा सुधार
आयकर र गैर-कर राजस्वमा गिरावट
निकासी वृद्धि २०४ प्रतिशत नाघ्यो
काठमाडौँ, १ फागुन । सरकारले चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को माघ महिनासम्म कुल ६ खर्ब ६४ अर्ब २ करोड ५१ लाख रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन गरेको छ। अर्थ मन्त्रालय ले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार माघ २९ गतेसम्म उक्त राजस्व उठाइएको हो।
यो सङ्कलन गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३.४५ प्रतिशतले बढी हो। गत वर्ष माघ मसान्तसम्म सरकारले ६ खर्ब ४२ अर्ब ४५ करोड ३९ लाख रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन गरेको थियो। मन्त्रालयका अनुसार माघ मसान्तसम्म ८ खर्ब १३ अर्ब ६३ करोड १२ लाख रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।
तर सात महिनाको अन्त्यसम्म लक्ष्यको ८१.६१ प्रतिशत मात्र प्रगति भएको छ। यसले राजस्व परिचालनमा केही सुधार देखिए पनि लक्ष्य र वास्तविक सङ्कलनबीच उल्लेख्य खाडल कायम रहेको देखाउँछ।
सरकारले माघ मसान्तसम्म १ खर्ब ७० अर्ब ५० करोड रुपैयाँ भन्सार महसुल सङ्कलन गर्ने लक्ष्य राखेको थियो। तर १ खर्ब ३५ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ मात्र सङ्कलन भएको छ, जुन लक्ष्यको ७९.३७ प्रतिशत हो।
यद्यपि, गत वर्षको सोही अवधिमा सङ्कलन भएको १ खर्ब २५ अर्ब ८५ करोड ७ लाख रुपैयाँ को तुलनामा यस वर्ष ७.५३ प्रतिशत वृद्धि देखिएको छ। भन्सार अन्तर्गत पैठारीमा ७.४४ प्रतिशत र निकासीमा २०४.९३ प्रतिशत को उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ।
राजस्वको प्रमुख स्रोत मानिने भ्याटतर्फ ७.६३ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। समीक्षा अवधिमा २ खर्ब १७ अर्ब २१ करोड रुपैयाँ लक्ष्य राखिएकामा १ खर्ब ९६ अर्ब रुपैयाँ सङ्कलन भएको छ। गत वर्ष सोही अवधिमा १ खर्ब ८२ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ भ्याट सङ्कलन भएको थियो। भ्याट अन्तर्गत उत्पादन, बिक्री र सेवामा ७.८० प्रतिशत तथा पैठारीमा ७.४२ प्रतिशत वृद्धि देखिएको छ।
अन्तःशुल्कतर्फ भने दोहोरो अंकको सुधार देखिएको छ। गत वर्ष माघ मसान्तसम्म ९५ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ सङ्कलन भएकोमा यस वर्ष १०.८८ प्रतिशत वृद्धि भई १ खर्ब ५ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। सरकारको लक्ष्य १ खर्ब १५ अर्ब १४ करोड ७७ लाख रुपैयाँ थियो। आन्तरिक उत्पादनतर्फ १०.०५ प्रतिशत र पैठारीतर्फ १३.१४ प्रतिशत वृद्धि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
आयकरतर्फ भने गिरावट देखिएको छ। गत वर्ष माघ मसान्तसम्म १ खर्ब ५९ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ सङ्कलन भएकोमा यस वर्ष ०.८१ प्रतिशत घटेर १ खर्ब ५४ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ मात्र उठेको छ। आयकरको लक्ष्य २ खर्ब २० अर्ब ७ करोड ५४ लाख रुपैयाँ थियो।
त्यसैगरी, गैर-कर राजस्वतर्फ पनि गिरावट आएको छ। गत वर्ष ७७ अर्ब २१ करोड ३ लाख रुपैयाँ सङ्कलन भएकोमा यस वर्ष १५.८१ प्रतिशत घटेर ६५ अर्ब ९ करोड ३ लाख रुपैयाँ मात्र सङ्कलन भएको छ। गैर-कर राजस्वको लक्ष्य ८७ अर्ब १० करोड ८७ लाख रुपैयाँ थियो।
शिक्षा सेवा शुल्क तथा अन्य साना शीर्षकमा भने उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। गत वर्ष २ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ सङ्कलन भएकोमा यस वर्ष ६१.०७ प्रतिशत वृद्धि भई ३ अर्ब ४४ करोड ७५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
विभागीय रूपमा हेर्दा भन्सार विभाग ले माघ मसान्तसम्म २ खर्ब ७८ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन गरेको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा ८.०४ प्रतिशतले बढी हो। यस अवधिमा भन्सार विभागलाई ३ खर्ब ३२ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ लक्ष्य दिइएको थियो, जसको ८३.८४ प्रतिशत मात्र हासिल भएको छ।
त्यस्तै, आन्तरिक राजस्व विभाग ले ३ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन गरेको छ, जसमा ४.२१ प्रतिशत वृद्धि देखिएको छ। विभागलाई दिइएको ३ खर्ब ९४ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ लक्ष्यको ८१.३६ प्रतिशत मात्र प्रगति भएको छ।
