नगरकोटलाई विश्वकै उत्कृष्ट पर्यटकिय गन्तव्य बनाउँन पहल गरिरहेका छौंः अध्यक्ष गुरुङ

नगरकोटलाई उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तब्य बनाउँनका निम्ति राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय रुपमा प्रर्वद्धनका कार्यक्रम गर्ने साेच बनाएकाे नगरकाेट नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समितिले विगतदेखि नै सक्रिय सहभागिता गरिरहेकाे छ । नगरकाेटकाे विकासका लागि हदैसम्मकाे  पहल पनि गरिरहेकाे छ । सरकारी क्षेत्रबाट झाडाटार्ने कार्य भएपनि नीजिक्षेत्रबाट पूर्णरूपमा  पर्यटनमा लगानी केन्द्रीत भइरहेको छ । यसै विषयमा केन्द्रीत भएर कैलाश खबरकर्मी विनाेद कुमार विश्वकर्माले नगरकाेट नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समितिका अध्यक्ष नविन गरूङसंग गरेकाे कुराकानीकाे सारसंक्षप यहाँ प्रस्तुत गरिएकाे छः सम्पादक

यहाँ लाई स्वागत छ ।
धन्यवाद

अहिले पर्यटकीय रुपमा नगरकोटको अवस्था कस्तो छ ?
नगरकोट आन्तरिक तथा विदेशी पर्यटकहरु घुम्ने थलोका रुपमा रहेको छ । कोरोना कहरपछि यहाँ आन्तरिक पर्यटकहरु अधिक थिए । कारण गर्मी छल्नका लागि उपयुक्त ठाउँ हो ।

उपत्यकाबाट नजिकैको पर्यटकीय गन्तव्य भएको हुनाले र प्राकृति सुन्दरताले असाध्यै भरिपूर्ण भएकाले पनि होला यहाँको मनोरम दृश्यको अवलोकन गर्न पहिले कै जसरी अहिले विदेशी पर्यटकहरु भरिन थालेका छन् ।

कारण के होला ?
कारण यहाँ रमाइलो छ । शितल छ । यहाँ सुन्दरतासंगै हावापानी राम्रो छ । शान्त वातावरणमा रमाउन चाहनेका लागि उत्कृष्ठ ठाउँ छ ।

बाटो छैन, पानी छैन भन्ने खालको अवस्था पनि त छ नि ?
बाटोको समस्या छैन । कही कहि कतै खाल्डा खुल्डी हुन सोभाविक हो । त्यो पनि ठेकेदारका कारण भएको हो । त्यसले पर्यटनमा असर परेको छैन । ६० को दशक भन्दा अगाडि जुन पर्यटनको सुरुवात भयो नगरकोटमा । त्यति बेला पर्यटकलाई सडकको सुविधा थियो । तर यहाँ आउने सवारी साधनको सुविधा थिएन ।

पछिल्लो समय विभिन्न ट्राभल एजेन्सी मार्फत र स्वयम् भ्रमणमा आउने पर्यटकहरुले आफ्नै सवारी साधन लिएर आउने भएकाले पर्यटहरुलाई नगरकोट आउन कुनै समस्या छैन । विगत केही वर्ष अघि कमलविनायकदेखि नगरकोटसम्म सडक बाटो विग्रेको अवस्था थियो ।

तर अहिले यो सडक निर्माणको कार्य ९० प्रतिशत सम्पन्न भइसकेको छ । अर्को नगरकोट आउने बैकल्पिक सडकहरु पनि बनिसकेका छन् । कलमसी भ्यूटावर हुदै नगरकोट आउने सडकको अवस्था पनि राम्रो छ । त्यसकारण अहिले नगरकोटसम्म आउन पर्यटकहरुलाई कुुनै समस्या छैन ।

विगतको अवस्था सम्झिदा नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समितिले के हेरेर बसेको होला ? बाटो, विद्युत, खानेपानीको अवस्था पनि त्यस्तै छ भन्ने लाग्थ्यो अहिले त्यो प्रश्नले उत्तर पाएकै हो त ?
पक्कै पनि । नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समितिको स्थापना २०५३ सालमा भएको हो । जव पर्यटकहरु यहाँ आउँन थाले त्यसपछि व्यवसायीहरुले होटलमा लगानी गर्न थाले । त्यो समय न त त्यहाँ विद्युतको सुविधा थियो न टेलिफोनको सुुविधा ।

त्यसमा पानीको भने त्यति समस्या थिएन । विस्तारै पर्यटकीय होटल तथा रिसोर्टहरु बने त्योसंगै विभिन्न निकायमा समस्या समाधानका लागि विभिन्न माग लिएर नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समतिको नेतृत्वमा पहलको सुरुवात भयो ।

समितिका पदाधिकारीहरुको त्यो बेला निकै ठूलो योगदान रहन पुग्यो । उहाँहरुको योगदानले आज सोचेजस्तो सुविधा दिन सकिएको छ । अहिले पर्यटन सडक भनेर नगरकोट भित्रै लिंक रोडहरु पनि कालोपत्रे हुन पुगेका छन् । केही ठाउँमा ग्रावेलिङ्गको कार्य भइरहेको छ ।

भिडियो हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्…

अहिले नगरकोटलाई कसरी लिनुभएको छ ?
नगरकोटलाई उत्कृष्ट पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा स्थापना गर्नको निमित राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय रुपमा प्रर्वद्धनका लागि कार्यक्रम बनाउँदैछौं । संसारका मानिसलाई नगरकोट चिनाउँने अभियान अन्तरर्गत अहिले नगरकोट नाल्दुम पर्यटन विकास समिति लागि परेको छ ।

यो कार्यका लागि पर्यटन विकास समितिका पदाधिकारी र पर्यटन व्यवसायीहरुको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ । निकट भविष्यमा नै हामी सफल्तामा पुग्ने छौं भन्ने हामीलाई लागेको छ ।

पर्यटनका निम्ति व्यवसायीले पेशा छोडेर, कामदारले टायर बालेर सडक आन्दोलन गर्ने दिन अब फेरी आउलान् कि सकिए ?
अब त्यस्तो दिन आउँदैनन् भन्ने लाग्छ । त्यो त परिस्थिति र समयको माग थियो । त्यो बेला शैलुङ कन्स्ट्रक्सन कम्पनीले कमलविनायक–नगरकोट सडक निर्माण कार्य समयमा सम्पन्न नगरेर म्याद मात्रै थप्ने, काम सिन्को नभाँचेका कारण पनि आन्दोलन गर्नु परेको अवस्था थियो ।

सरकारी निकायले पनि कुनै वास्ता नगरेको हुदा निर्माण व्यवसायीको कम्जोरीमा जनताको साथ दिएका थियौं । बारम्बार पर्यटकहरुले धेरै दुःख पायौं भनिरहेको अवस्था र स्थानीयले धेरै दुःखपाएपछि गरेको आन्दोलनमा एक्यूवद्धता जनाएर त्यो कार्यमा हाम फालेका थियौं । मन्त्रालय, नगरपालिका, ढलनिकास आयोजनाका कार्यालयदेखि धेरै ठाउँमा धाउँनै सम्म धायौं ।

अनुरोध ग¥यौं तर पनि कुनै सिप नलागे पनि अन्तमा टायर बालेर आन्दोलनमा उत्रिएका थियौं । २०७४ को चुनावपछि स्थानीय सरकारको आगमन भयो । अब नगरकोटलाई एउटा उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तब्यका रुपमा स्थानीय सरकारले पहलकद्मी लेला भन्ने आश थियो । त्यसले पनि केही कार्यक्रम ल्याए तर, नगरकोट आउने पर्यटकहरुबाट प्रवेश शुल्क लिन थाल्यो ।

पर्यटकले दुखेसो पोखे त्यसपछि फेरी स्थानीय सरकारसंग आन्दोलन थाल्यौं । मान्नु भएन बाध्य भए पर्यटन विकास समितिले जनसहभागितामा टायर बाल्नु परेको थियो । नगरकोटको गलत सन्देश पर्यटकमाझ नपुगोस भन्ने थियो ।

तर त्यो आन्दोलनले सिंगो नेपालकै गलत सन्देश जाने भएपछि बाध्य भएर स्थानीय सरकारले शुल्क नलिने निधो ग¥यो । त्यो आन्दोलनमा हामी सफल भयौं । त्यसैले अहिले हामी नगरकोटलाई उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तब्य बनाउँन लागि परेका छौं ।

उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्यमा किन राज्यको नजर नपुको होला ? तर राज्यका उच्चपदस्थ व्यक्तित्वहरु नगरकोट घुम्न र बास बस्न लालायित हुन्छन् । यसमा स्थानीय नगरपालिकाको सर्पोट कस्तो छ ?
प्राकृतिक सुन्दरताले भरिएको ठाउँ त एकातिर छ । तर, त्यहाँ आउँने पर्यटकहरुले भौतिक पूर्वाधार विकास नभएको भनेर कुरा गर्न थाल्छन् । यो ठाउँ चार वटा नगरपालिकाको संगम स्थल पनि हो । नगरकोट चाँगुनारायण, मन्डनदेउपुर, बनेपा र शंखरापुर नगरपालिका मध्य कसले लगानीगरेर विकास गर्ने ?

भन्ने कुरा उहाँहरुबीच समजदारी भएको छैन । नगरकोटलाई साझा पर्यटकीय गन्तव्य बनाउँन चार वटै नगरपालिकाको साझेदारी हुन आवश्यक छ । नयाँ र एकीकृत नगरकोट बनाउँने रणनैतिक योजना बनाएर नगरपालिकाहरु अगाडि बढ्नु पर्छ भन्ने हाम्रो समितिको चाहना छ ।

त्यही अनुसार चौथो पटक नगरप्रमुख,उप–प्रमुख, सम्बन्धित वडाअध्यक्षहरुसंग बसेर पर्यटन र सीमानाका विषयमा छलफल गरेका छौं । नगरको कति भूभाग छ ? सरकारी जमिन कति हो ? भन्ने विषयमा चारै नगरपालिकासंग समन्वय गरेका छौं । यसमा नगर प्रमुखहरुले चाँसो दिनु भएको छ ।

जनप्रतिनिधिमा अब नगरकोटको विकासबीना पर्यटन सम्भव छैन भन्ने बुझाई छ कि छैन ?
स्थानीय सरकार आइसकेपछि यहाँ भौतिक पूर्वाधारको विकास गरिदिए हुन्थ्यो । अर्को कुरा व्यवसायीलाई लगानी गर्ने वातावरण र सुरक्षाको प्रत्याभूत दिलाइदिए हुन्थ्यो । नगर भित्रको स्रोत साधनलाई सही प्रयोग गरेर आर्थिक रुपमा नरग सच्छम भए हुन्थ्यो ।

आर्थिक रुपले नगरपालिका सम्पन्न भए अन्य विकास पनि हुन्छ । त्यो हिसावले लगानीकर्ता र स्थानीयबीच समन्वय र साझेदारी हुन आवश्यक छ । यसरी अगाडि बढ्न सकियो भने मात्रै त्यो ठाउँ समृद्ध हुनसक्छ । त्यसमा हामीले पहल गरिरहेका छौं । वडा अध्यक्षहरु पनि युवा भएको नाताले सबै सकारात्मक छन् भन्ने बुझाइ हाम्रो छ ।

नगरकोटमा जतिपनि प्राकृतिक स्रोतसाधन छ ती स्रोत साधनलाई व्यवसायीले लुटेका छन् भन्ने आरोप छ नि ? यो आरोपलाई पर्यटन विकास समितिले कसरी लिन्छ ? यो भ्याली नजिकैको सुन्दर पहाड हो । नगरकोट समुद्री सतहबाट साढे सात हजार फिट अग्लो पहाड हो ।

पहाडमा प्राकृतिक सुन्दरता धेरै छन् । वनजंगल एकदमै राम्रो छ । ऐतिहासिक ठाउँहरु प्रसस्तै रहेका छन् । चराचुरङ्गी र जनावरहरु पनि अधिक छन् । केही पुराना पर्यटन व्यवसायीहरुले त्यो बेला जमिनको एकिन साइज जानेर वा नजानेर आफ्नो संरचना बनाउँदा सानो अंश सरकारी जमिन पनि मिचिन पुगेको थियो ।

त्यो बेला नै नगराकोटमा व्यवसायीले सरकारी जग्गा मिचेर ठूलाठूला संरचना बनाए भन्नेका खालाका समाचार बाहिरिएका थिए । त्यसैले यो विषयमा आरोप धेरै आएका थिए । तर, त्यसको निराकरण र समाधानका लागि सम्बन्धीत निकाय कानमा तेल हालेर बसेपछि अरु कसले के गर्ने ?

प्रकृतिलाई देखाएर कमाउने माध्यम त बन्यो तर, नगरकोटका व्यवसायीहरु नै नगरकोट बनाउन अघि बढेनन् भन्ने पनि छ नि ?
सामाजिक सेवा नीतिगत कुरा हो । व्यवसायीले व्यवसाय गरेर नाफा कमाएपछि त्यसको १ प्रतिशत स्थानीय समाजमा लगानी गर्नैपर्छ । त्यहि अनुसार केही ठुला होटलहरुले नगरेका पनि होइनन् । धेरै गरेका छन् । नाकाबन्दीको समयमा पनि स्थानीय नागरिकलाई समस्या पर्दा सहयोग गरेकै हुन ।

भूकम्पमा पनि स्थानीय नागरिकलाई व्यवसायीहरुले सहयोग गरेकै हुन । खाद्यान्न, लत्ताकपडालगायत आर्थिक सहयोग पनि गरेका थिए । तर समस्या नभएको होइन, समस्या समाधान गर्ने निकाय चुप बसिदिनाले निकाश मात्रै ननिस्किएको हो ।

उदाहरणका लागि नीजि र सरकारी जमिन सम्बन्धित निकायले नाँप–जाँच गरेर छुट्याउन सक्छ । कसैले सरकारी जग्गाको दुरुपयोग गरेको भए कारबाही गर्न पनि सजिलो हुन्छ । यस विषयमा स्थानीय सरकारले ध्यान दिएको भए राम्रो हुन्थ्यो ।

अहिले स्थानीय, प्रदेश र केन्द्र गरी तीन सरकार छन्, ति सरकारको ध्यान नगरकोटतीर छ कि छैन ?
सरकारको ध्यान नगरकोटमा छैन भन्दा नै उपयुक्त हुुन्छ । ठूला–ठूला निर्णयहरु नगरकोटमै बसेर गर्छन् । उच्चओहदामा पुगेका सांसद, मन्त्री यहाँ आउँछन् । रात विताएर जान्छन् । तर सरकारले नगरकोटमा पूर्वाधार विकासमा खासै चासो दिदैन ।

२०७४ मा स्थानीय सरकार आएपछि केही विकास भएको भने पक्कै हो । अहिले स्थानीय नगरपालिका र प्रदेश सरकारको साझेदारीमा केही संरचनाहरु भने बनिरहेका छन् । विभिन्न ठाउँमा सार्वजनिक सौचालय निर्माण, पर्यटकहरुलाई विश्रामस्थल निर्माण गर्ने कार्य भइरहेका छन् । यतिमात्रै होइन, विभिन्न पदमार्गहरु समेत निर्माण भइरहेको अवस्था छ ।

नगरकोटमा कस्ता खाले होटलहरु निर्माण भएका छन् ?
यहाँ पछिल्लो समय राष्ट्रिय र अन्तराष्ट्रिय रुपमा आकर्षित गर्ने खालका होटल संरचनाहरु मिमार्ण भइरहेका छन् । विशिष्ट खालको सेवा सुविधासहित होटल तथा रिर्सोटहरु सञ्चालनमा छन् । साना होटबाट व्यवसाय सुरु गर्नुभएका व्यवसायीहरुले पनि स्तर उन्नती गरेर अघि बढिसकेका छन् ।

नगरकोटमा क्लव हिमालय रिर्सोट, मिष्टिक माउण्टेनलगायत राम्रा होटल तथा रिर्सोटहरु छन् । जहाबाट हिमाल अनि सनसाइजको दृश्य देख्न सकिन्छ । २४ सै घण्टा सेवा दिने रिर्सोटहरु रहेका छन् । यहाँका रिर्सोटहरुले आकर्षक सेवा सुविधा पनि उच्चस्तरकै दिइरहेको छन् । राम्रा बुटिक टाइपका संरचना निर्माण भएका छन् । अधिकतम रिर्सोटहरु निर्माणाधिन अवस्थामा रहेका छन् । आउँदा वर्षभित्र अझ राम्रा रिर्सोटहरु बन्ने क्रम पनि सुरु हुदैछन् ।

अन्तमा पर्यटन विकास समितिका भावि योजना के छन् ?
नगरकोटका दुई–तीनटा चुनौती छन् । एउटा खानेपानीको समस्या अर्को फोहोर मैला व्यवस्थापनको समस्या । तेस्रोमा शाखा सडकहरु पर्यटकमैत्री बनाउनुको समस्या । तर अहिलेको खास समस्या भनेको फोहोर मैला व्यवस्थापन र पानीको समस्या हो ।

नगरपालिकासंग मिलेर दीर्घकालिन रुपमा फोहोरमैला व्यवस्थापन गर्नुपर्छ भनेर लागि परेका छौं । गुरुयोजना तयार गरेर नै जानुपर्छ भन्नेमा छौं । मन्डनदेउपुर नगरपालिकाले भने फोहोरमैला व्यवस्थापनका लागि दुई करोड बजेट व्यवस्था गरेको छ ।

मण्डनदेउपुर नगरपालिकाले आफ्नै लगानीमा डिपीआर पनि तयार पारिसकेको छ । खानेपानी लागि अहिले नाल्दुम बृहत लिफ्ट खानेपानी आयोजनना भनेर ३३ करोडको लागतमा निर्माणकार्य चलिरहेको छ । नगरकोटमा पर्यटकीय गतिविधिलाई तीव्रता दिने हिसाबले पर्यटन विकास समिति लागिपरेको छ ।

व्यस्तताकैबीच समय दिनुभयो कैलाश खबरका तर्फ बाट धेरै धेरै धन्यवाद ।
मेरो विचार र नगरकोटको पर्यटन विकासका कुराहरु आम जनताकोबीच प¥याउने अवसर दिनु भयो त्यसको लागि कैलाश खबर परिवारलाई विशेष धन्यवाद ।