नियम विपरित आउने जुनसुकै कार्य हाम्राे वडाबाट हुन सक्दैन, सेवा प्रवाहमा सेवाग्राही खुसी छन्ः अध्यक्ष त्यात

जप्रतिनिधिले जनताको चाहना र समुदायको हितमा काम गरेका छन् कि छैनन् ? अनि जनप्रतिनिधिले भोग्न परेका अप्ठ्याराहरु के छन् ? निर्वाचित भएपछि हालसम्म गरेका कार्यसम्पादन के छन् ? भन्ने विषयमा केन्द्रीत रहेर चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं ९ का वडाध्यक्ष गणेश त्यातसंग कुराकानी गरेका छौं । नेपाल मजदुर किसान पार्टीको तर्फबाट त्यातलगायत कमला भारती, सुमित्रा दर्जी, विद्यापती प्वार थापा, रविन वासुकलाको प्यानल नै निर्वाचित भएको हो । निर्वाचित जनताको प्रतिनिधि कस्तो हुनुपर्छ भनेर कैलाश खबरकर्मी विनोद विश्वकर्माले अध्यक्ष त्यातसंग गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप यहाँ प्रस्तुत गरिएको छः सम्पादक

जननिर्वाचित भएपछि तपाईंकाे टिमले अहिलेसम्म के के गर्‍याे ?
नेपाल मजदुर किसान पार्टीको तर्फबाट २०७९ सालमा भएको स्थानीय तहको निर्वाचनबाट चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं. ९ मा नेपाल माजुर किसान पार्टीको तर्फबाट हामी निर्वाचित भएका हौं ।

पाँचै जनाको टिम निर्वाचित भइसकेपछि हामीले पहिलो बैठकमै ताँथली स्वास्थ्य चौकीबाट जेष्ठनागरिकका लागि निःशुल्क ल्याव परिक्षण गर्ने निर्णय गर्‍यौं । अहिले ल्याव परिक्षण निःशुल्क रुपमा हुदै आइरहेको छ । अन्य नागरिकलाई सहुलियत दरमा ल्याव परिक्षण गरिन्छ ।

शिक्षामा गुणस्तरीयता राख्न कस्ता कार्यहरु गर्नुभएको छ ?
हाम्रो वडामा चार वटा विद्यालय छन् । चारै वटा विद्यालयमा शैक्षिक सुधार गर्नुपर्छ भनेर समानुपतिक रुपमा १० लाखका दरले बजेट विनियोजन गरेका छौं । विद्यालयले वातावरण अनुसार खेलकुदका सामग्री, बालोद्यानका लागि चाहिने सामग्री, अन्य विविध सामाग्री खरिदका काम गरेका छन् ।

चार वटा सामुदायिक विद्यालय मध्ये देवि मा.वि. मा भने १२ कक्षासम्म सञ्चालन भइरहेको छ । गणेश मा.वि. १० कक्षासम्म र दक्षिणकाली विद्यालय पहिला थियो अहिले बन्द भएको अवस्था छ ।

फैढाेका आधारभुत विद्यालय ७ कक्षासम्म सञ्चालन छ । डाडापाटी आधारभुत विद्यालय पनि सञ्चालनमा छ । पहिले भन्दा अहिले शिक्षाको स्तर राम्रो छ । अझ त्यसलाई पनि सुधार गर्नुपर्छ भनेर हामी निरन्तर लागिरहेका छौं ।

ताँथली–नाला सडकबारे यहाँलाई केही जानकारी छ ?
भौतिक पुर्वाधारको कुरा गर्दा हाम्रो मुख्य सडक २०७९ सालमै कालोपत्रे सम्पन्न गर्नुपर्ने थियो । तर, भक्तपुर ताँथली– नाला सडक ठेकेदारले समयमै काम नगरिदिँदा अहिलेसम्म अप्ठेरो अवस्था छ ।

ठेकेदारको लापरबाहीका कारण यो वडाको बाटो पनि कालोपत्रे भएको छैन । छिटो भन्दा छिटो बाटो सुधार गर्न भनेर हामीले ठेकेदार कम्पनीलाई ताकेता गरेका छौं । तर भित्रि सडकमा हाम्रो बजेटले भ्याएसम्म पक्कि सडक निर्माण गर्दै आएका छौं ।

भिडियो हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्…

वडामा स्वास्थ्य सेवाको अवस्था कस्तो छ ?
जिल्लाकै सर्वोत्कृष्ट ताँथली स्वास्थ्य चौकि बन्न सफल भएको छ । न्यूनतम मापदण्डको मुल्याङ्कनका आधारमा सर्वोत्कृष्ट बनेको हो । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले पनि हामीलाई पुरस्कृत गरेको छ । जनताको स्वास्थ्यलाई ध्यान दिएर हामीले काम गरिरहेका छौं । त्यही अनुसारको सेवा सुविधा दिइरहेका छौं ।

वर्षातको समय छ, सम्भावित विपद् जोखिम्बाट बचाउँन पूर्व तयारी के छ ?
अहिले धेरै ठाउँमा पहिरो जाने सम्भावना छ । त्यसका लागि हामीले विपद् पुर्व तयारीका कामहरु गरिरहेका छौं । नगरपालिकासंग समन्वय गरिरहेका छौं । विपदबाट बच्नका लागि हामीले आवश्यक तयारी गरेका छौं । उपलब्ध स्रोत साधनलाई तयारी अवस्थामा नै राखेर थप कुराहरुका लागि नगरपालिकालाई घचघच्याई रहेका छौं ।

देशमा भ्रष्टाचार मौलाइरहेका बेला वडामा न्युनिकरण गर्न के गर्नु भएको छ ?
२०७४ सालको स्थानीय तह निर्वाचनमा पनि हामी निर्वाचित भएका थियौं । त्यतिबेला पनि हामीले भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा रुपमा प्रस्तुत भएका थियौं । चाँगुनारायण नगरपालिकालाई भ्रष्टाचार मुक्त नगरपालिका घोषणा गर्नुपर्छ भनेर आवाज हामीले उठाएका थियौं । मेयर-उपमेयर लगाएत अन्य वडा अध्यक्षहरुले त्यसबारे बोल्न चाहनु भएन ।

मौन बसिदिनु भयो । त्यति हुँदाहुँदै पनि हामीले चाँगुनारायण नगरपालिकालाई भ्रष्टाचारमुक्त नगरपालिका बनाउन नसके पनि वडा नं.९ लाई भ्रष्टाचारमुक्त वडा बनाउँने निर्णय गरेका थियौं । र त्यही अनुसार हामी अगाडि बढिरहेका छौं । विगतका पाँच वर्षको प्रतिफल स्वरुप २०७९ सालको स्थानीय तह निर्वाचनमा जनताले हामीलाई विश्वास गरेर निर्वाचित गर्नुभयो ।

अहिले पनि हामीले चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं. ९ लाई भ्रष्टाचारमुक्त वडा बनाउन सफल हुन्छौं । वडा मात्रै होइन, नगरपालिकालाई नै भ्रष्टाचारमुक्त नगरपालिका बनाउनु पर्छ भनेर हामीले बारमबार आवाज उठाइरहेका छौं ।

चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं ९ को फरक विशेषता के हो ?
वडा नं. ९ मा कुनै पनि सेवाग्राहीले दुःख पाउँदैन । सेवा प्रवाहमा सेवाग्राहीलाई दुःख दिने नियत कसैले राख्दैन । नियमसंगत आएका काम सहजै हुने गरेका छन् । एन, नियम विपरित आउने जुनसुकै कार्य यस वडाबाट हुन सक्दैन ।

यसरी हामीले अरु वडाभन्दा फरक कार्य सम्पादन गरिरहेका छौं । केही दिन अघि हामी मालपोत कार्यालय जाँदा तपाईहरुले गरेको काम एकदम राम्रो छ भन्ने कुरा पनि सुन्न पायौं । जनस्तरबाट हामीले गरेका कामको मुल्यांकन र प्रसंसा गरेको पाउँर्दा हामीलाई गौरव महसुश हुन्छ ।

समग्रमा भन्नु पर्दा जनप्रतिनिधि कस्तो हुनुपर्छ ?
जनप्रतिनिधि जनताको सुःख, दुःखमा साथदिने हुनुपर्छ । नेपालमा त्यसो नभइ कतिपय ठूला भनाउँदा दलका नेता, कार्यकर्ताले जसरी पनि कमाउँ भन्ने धन्दा गरिरहेका कारण जनताले सबै यस्तै हुन कि भन्ने भ्रम छ । त्यस्तो कार्य हामीले विल्कुल गर्नु हुँदैन ।

त्यस्तो जनप्रतिनिधि जनप्रतिनिधि हुनै सक्दैन । र हुन पनि दिनु हुदैन भन्ने लाग्छ । त्यसकारण जनताको सुःख र दुःखमा साथदिने, जनताप्रति उत्तरदायी जनप्रतिनिधि नै जनताको जनप्रतिनिधि हो भन्ने लाग्छ । आगामी दिनमा जनताले यस्तै कुराको मध्यनजर गरी जनप्रतिनिधि छान्नु पर्छ भन्ने लाग्छ ।

तपाईं जनताका कामलाई कति समय दिनुहुन्छ ?
बिहानदेखि बेलुकासम्म जनताकै सेवामा हुन्छौं । आफ्नो अत्यन्त जरुरी व्यक्तिगत काममा बाहेक प्रायः जनताकै सेवामा खटिरहेको हुन्छु । आजकै कुरा गर्नुपर्दा राति पानी परेर जनताको घरमा, टहरामा पस्यो भन्ने खबर सुन्दा म तुरुन्तै घर घरमा गएर समस्या समाधान तर्फ केन्द्रीत हुन सके । हामी ३÷४ जना मिलेर कुलो खनेपछि सबै खुसी भए । समस्या पनि समाधान भयो ।

वडाको फोहोरलाई कसरी व्यवस्थापन गरीराख्नु भएको छ ?
हामीले हाम्रो वडाको फोहोर उठाउने र फोहोरको व्यवस्थापन गर्ने जिम्मा हामीलाई दिनुहोस् भनेर नगरपालिकालाई अघिल्लो कार्यकालमै भनेका थियौं । तर हाम्रो कुराको सुनुवाई भएन । त्यसको जिम्मा निजि संस्थालाई दिइयो । जसका कारण हप्तामा दुई दिन मात्र संस्थाले फोहोर उठाउने काम गर्छ ।

सम्पुर्ण वडाको फोहोर निजि संस्थाले उठाउन सकिरहेको छैन । सदस्य नबनेका घरपरिवारले जथाभावि फोहोर फाल्ने गरेको देखिन्छ । त्यसलाई निरुत्साहित गर्नुपर्छ भनेर तीन महिना अगाडि हामीले एउटा निर्णय ग¥यौं । जेठ र असारको पुर्ण रुपमा हामीले निःशुल्क रुपमा फोहोर उठाउने भनेर एउटा संस्थासंग सम्झौता ग¥यौं ।

सोही अनुसार हामीले दुई महिना निःशुल्क फोहोर उठायौं । त्यति गर्दा नि निजि संस्थाले फोहोर उठाउन सकिरहेको छैन । साउन १ गते देखि अनिवार्य रुपमा वडाबासीहरुलाई सदस्य बनाउने र कम शुल्कमा फोहोर उठाउनेबारे छलफल अगाडि बढाएका छौं ।

अबका दिनमा कुहिने फोहोर घरमा व्यवस्थापन गर्न र नकुहिने फोहोर मात्र संकलन गर्न आउने गाडीमा दिएर टोल, बस्ती, खोलानाला सबै सफा राख्नका लागि वडाबासीसंग अपिल गरेका छौं । अभिमुखिकरण पनि त्यत्तिकै आवश्यक छ । सम्पुर्ण वडाबासीलाई हामीले यसरी नै फोहोर व्यवस्थापन गर्नुपर्छ भनेर सिकाउन जरुरी छ ।

प्लाष्टिकका झोलाहरुको प्रयोग नगरौं, पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने झोलाहरु मात्र प्रयोग गरौं । हाम्रो वडाबाट गएको आर्थिक वर्षमा मात्र १ करोड ४१ लाख राजस्व उठाएर हामीले नगरपालिकालाई दियौं । अरु ठुल्ठुला उद्योग व्यवसायीहरुबाट उठ्ने कर सिधै नगरपालिकामा बुझाँउछन् ।

त्यो हिसाब गर्ने हो भने हाम्रै वडाबाट अढाइ करोड राजस्व उठ्ने सम्भावना छ । अढाइ करोड राजस्व उठ्ने ठाउँमा ५०÷६० लाख वडालाई दिन नसकिने कुरा होइन, तर नगरपालिकाले दिन चाहेको छैन । त्यो दिने हो भने फोहोर व्यवस्थापन गर्न सहजै हुनेछ । फेरि यो नमुना वडा बन्ला भन्ने नगरलाई चिन्ता पो हो कि ? भन्ने भान भइरहेको छ ।

नगरले विकासे आयोजनाका कार्यहरु कसरी गरिरहेको छ ?
विकास निर्माणका योजनाहरु आफ्ना आफ्ना कार्यकर्ताहरुलाई दिने परिपाटी भएकाले नगरको समग्र विकास तपाईं आफैले देखिरहनु भएको छ । फेरी ति कार्यकर्ताले काम सम्पन्न भएको ठाँउमा पनि फेरि बजेट दिएको हामीले देखिरहेका छौं । यसरी नीति नियम बेगर हामीले कुनैपनि योजना गर्न दिँदैनौं भनेर आवाज उठायौं ।

अहिले भक्तपुर नगरपालिकालाई उत्तर कोरिया भन्ने गरिन्छ त्यसै गरी चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं. ९ लाई पनि त्यही नजरले हेर्ने उहाँहरुको दृष्टिकोण रहेछ । विगतमा एकजना प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सरुवा भएर गइसकेपछि मलाई फोन गरेर भन्नु भयो । तपाईंहरुको नीति, सोच, बिचार एकदम् राम्रो छ । तर त्यहाँ गर्नै नदिने रहेछन् ।

मैले २/४ महिनाको अनुभवले यहि पाएँ सर तर, राम्रो काम गर्नुहोला, राम्रो गरिरहनु भएको छ । तर तपाईंहरुको कुरा यहाँ लागु भइरहेको छैन । उहाँको ले पनि यस्तो महसुस गर्नु भएको रहेछ । अहिले आउनुभएको अधिकृतले पनि तपाईंहरुको अध्ययन र काम प्रति हामी प्रभावित छौं । तर तपाईंहरुले भनेको काम गर्न दवाव दिने रहेछन् ।

हालसालैको एउटा उदाहरण । जेठको अन्तिम तीर सडक बोर्डबाट थप बजेट भनेर ४५ लाख रकम नगरमा आयो । जुन बजेट चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं. ९ का केही व्यक्तिहरुले आफ्नो पहलमा ल्याएको हो भनेर भन्ने गरेका रहेछन् । जुन कुरा हाम्रो कार्यपालिकाले २६ गतेको कार्यपालिका बैठकमा ४५ लाख बजेट कहाँबाट कसरी आयो भन्ने प्रष्ट पारिएको थियो ।

९ नं. वडाबासीहरुले पहल गरेर त्यो बजेट आएको हो भनेर मेयर सावले भनिसकेपछि अन्य वडाध्यक्ष मौन भए । मैले चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं. ९ मा नै खर्च गर्नुपर्छ भनेँ । त्यो दिन निर्णय हुन्छ भन्ने आशा ग¥यौं । तर माइनट लिखित भएन । पछि जब माइनट प्रमाणित भएर आयो वडा नं. ९ एकाटोल सडक र वडा नं. ७ को पगरीटोल सडक निर्माण गर्ने भनेर कार्र्यपालिकाको निर्णय हामीलाई प्राप्त भयो ।

त्यो अनुुसार हामीले ठिकै छ, हाम्रै नगरको विकास हुने हो भनेर चुप लागेर बस्यौं । त्यति हुँदा हुँदै पनि हाम्रो चाँगुनारायण नगरपालिका वडा नं. ९ मा हुने बजेटको काम उपभोक्ता समिति गठन गर्न हामीलाई परिपत्र गरेन । जुन बजेट हामीले ल्याएको हो भन्ने समुहलाई नै उपभोक्ता समिति बेगर त्यहाँ काम गर्न दिइयो ।

त्यो कुरा मलाई रीपोर्टीङ भयो र मैले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतलाई यसो भइरहेको छ भनेर जानकारी गराएँ । उहाँले त्यस्तो भएको छैन अध्यक्ष ज्यू भन्नुभयो । हामी चुप लागेरै बस्यौं । त्यो कुरा हाकिम सावलाई थाहा नभएको जानकारी गराउनु भयो । काम सम्पन्न भइसकेपछि त्यो काम गर्ने मध्येका एकजना वडा कार्यालयमा आएर उपभोक्ता समिति गठन गर्नुप¥यो भन्नुभयो ।

मैले कामै सम्पन्न भइसकेपछि उपभोक्ता समिति किन गठन गर्नुप¥यो ? यो त गलत काम भयो र उल्टो काम भयो भने । उपभोक्ता समिति त पहिला गठन गर्नुपथ्र्यो, स्टमेट हुनुपथ्र्यो त्यसपछि पो काम हुनुपर्ने हो नि ? यो त तपाईंले काम पहिला सम्पन्न गरेर उपभोक्ता समिति गठन गर्ने यो त राम्रो काम भएन ।

यो काम म गर्न पनि सक्दिनँ भनेर मैँले फर्काइसके पछि उहाँले फेरी नगरपालिकामा गएर असार २० गते उपभोक्ता समिति गठन गर्न असार ५ गतेको पत्र ल्याउनुभयो । मैले त्यहि दिनमा सार्वजनिक सुचाना जारी गरेर २१ गते हामीले उपभोक्ता समिति गठन गरेर पठायौं ।

पठाइसकेपछि कुनै स्टमेट बिना त्यो पहिला गरेको कामलाई फरफारक गर्न जुन उपभोक्ता समिति लाग्नुभयो त्यसको मैले अहिले सम्म विरोध गरिरहेको अवस्था छ । यसरी मेयरसंगको मिलेमतोमा काम गरिरहेको मलाई अनुभव भइरहेको छ । वास्तविकता के हो ? त्यो कुरा बाहिर आउँनुपर्छ र जनताले थाहा पाउनु पर्छ भन्ने कुरा हाम्रो हो ।

डेंगुबाट बच्न के कस्तो तयारी गर्नु भएको छ ?
डेंगुको विषयमा हामीले अभिमुखिकरण तालिमका कार्यक्रम सञ्चालन गरिसकेका छौं । स्वास्थ्य संयमसेविका, आमा समुह, विद्यालयका प्रअ, स्थानीय, नागरिक समाज लगायत सबैसहभागितामा तालिम सम्पन्न गर्‍यौं । विभिन्न टोलमा खोज र नष्ट गर भन्ने अभियानलाई सञ्चालन गर्‍यौं ।

टोल टोलमा जिम्मा दिइसकेका छौ । वडा समितिले पनि त्यो अनुसारको वैठक बसेर हरेक टोलमा खटिएको अवस्था छ । डेंगुबाट बच्ने एक मात्र उपाए भनेको सरसफाइ हुन जरुरी छ । आ–आफ्नो घर आँगन सरसफाई र खाल्डा खुल्डीमा पानी जम्न नदिने तथा खोज र नष्ट अभियानलाई तिब्रता दिने गर्नुपर्छ ।

समय र विचारका लागि यहाँलाई धन्यवाद ।
मेरो विचारलाई सबैकहाँ पुर्‍याइदिनु भयो । त्यसको लागि तपाईंलाई पनि धन्यवाद ।