- ३० श्रावण २०८३, शनिबार / Aug 15, 2026
काठमाडौं, ५ कार्तिक । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले नेपाली नोटमा नेपाल संवत उल्लेख गर्ने व्यवस्था मिलाउने प्रतिवद्धता जनाएकी छन् । राष्ट्रिय विभूति शंखधर साख्वाः प्रतिष्ठानले बुधबार आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनले यस्तो जानकारी दिइन् । उनले यो विषयमा नेपाल राष्ट्र बैंकसँग परामर्श गरी आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाउने समेत बताइन् ।
प्रधानमन्त्री कार्कीका अनुसार नेपाल संवत विशेषगरी कान्तिपुर र भादगाउँमा उत्पत्ति भए पनि यो राष्ट्रकै मौलिक संवत हो । नेपाल संवतका प्रवर्तक राष्ट्रिय विभूति शंखधर साख्वाः एक कुशल व्यापारी थिए, जसले नाफा कमाउने मात्र नभई समाजसेवा र लोककल्याणमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका थिए । उनी एक महान समाजसेवी र लोक कल्याणकारी व्यक्तित्व भएका थिए । ११४६ वर्षअघि राजा रागवदेवको शासनकालमा शंखधर साख्वाःले गरिबी र ऋणमा डुबेका नागरिकहरूको ऋण मोचन गरी जनतालाई ऋणको भारबाट मुक्त गर्ने ऐतिहासिक निर्णय लिए । यस दिनलाई नै नेपाल संवतको शुभारम्भको आधार मानिन्छ ।
विं.सं ९३६ मा नेपाल संवतको थालनी गरिएको थियो । नेपाल संवत कुनै राजाको शक्ति वा युद्धको विजयबाट प्राप्त नभई एक व्यापारीको त्याग र परोपकारको आधारमा शुरु भएकोले यसको महत्व अत्यन्त उच्च छ । यो संवत लोकस्तरबाट उत्पत्ति भएको र लोक विरासत बोकेको संवत हो ।
प्रधानमन्त्री कार्कीले सरकारले नेपाल संवतलाई सरकारी कागजातमा समेत उल्लेख गरेर यसको प्रवद्र्धन र व्यवहारिक कार्यान्वयनमा तत्परता देखाएको बताइन् । नेपाल संवतका प्रवर्तक राष्ट्रिय विभूति शंखधर साख्वाःलाई वि.सं २०५६ मा राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरिएको थियो भने नेपाल संवतलाई वि.सं २०६५ कात्तिक ७ गते राष्ट्रिय संवत घोषणा गरिएको थियो ।
