- १५ जेष्ठ २०८३, शुक्रबार / May 29, 2026
काठमाडौँ, २३ जेठ । अमेरिकी सहयोग निकाय युएसएड (USAID) बन्द भएपछि नेपालमा यस निकायले प्रयोग गर्ने सयौँ गाडी र मोटरसाइकल चोभारस्थित सुख्खा बन्दरगाहमा थन्किएका छन्। यसले बन्दरगाहमा ठूलो भीडभाड सिर्जना गरेको छ भने व्यापार तथा आवागमनमा ठुलो समस्या उत्पन्न भएको छ।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आदेशपछि युएसएडका सबै कार्यक्रमहरू तत्काल बन्द भएका छन्। यस निर्णयका कारण बन्दरगाहमा दैनिक करिब एक सय गाडी तथा मोटरसाइकल थन्किनु परेको छ। ती गाडीहरू मुख्यतया स्वास्थ्य, शिक्षा र विकास क्षेत्रका परियोजनाहरूका लागि प्रयोग हुने गरिएका थिए।
युएसएडले नेपालमा विगत केही वर्षदेखि स्वास्थ्य, शिक्षा, कृषि, वातावरण र महिला सशक्तिकरणजस्ता धेरै महत्वपूर्ण क्षेत्रमा सहयोग पुर्याउँदै आएको थियो। तर पछिल्लो समयमा युएसएडले धर्म परिवर्तन, राजनीतिक गतिविधि र अन्य विवादास्पद क्षेत्रमा पनि रकम खर्च गरेको आरोपले विवाद बढाएको थियो।
यसैबीच अमेरिकी सरकारले अमेरिकी करदाताको पैसाको दुरुपयोग भएको निष्कर्ष निकाल्दै युएसएडका सबै कार्यक्रमहरू बन्द गर्ने निर्णय गरेको हो। चोभार सुख्खा बन्दरगाहमा थन्किएका गाडी र मोटरसाइकलले व्यापारिक गतिमा बाधा पुर्याएको साथै स्थानीय व्यवसायी र विकास परियोजनाहरूमा पनि असर परेको छ।
ठूला परियोजना तथा सहायता कार्यक्रमहरु ठप्प भएका कारण यसले दीर्घकालीन आर्थिक र सामाजिक असर पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। सरकार र सम्बन्धित निकायहरूले युएसएडसँग समस्या समाधानका लागि वार्ता सुरु गरिसकेको भएता पनि तत्काल समस्या समाधान हुन सकेको छैन । यसले बन्दरगाहमा थन्थुकीएका सामानको भण्डारणमा समस्या ल्याएको छ र थप आर्थिक क्षति हुने देखिएकाे छ ।
स्थानीय व्यापारीहरू र विकासकर्मीहरूले सरकारलाई तत्काल हस्तक्षेप गरी बन्दरगाहबाट गाडी तथा सामग्री छिटो निकासा गर्न आग्रह गरेका छन्। यसका साथै युएसएड बन्द भएपछि नेपालको विकास कार्यक्रम र सेवा वितरणमा ठूलो समस्या आउन सक्ने चेतावनी पनि दिएका छन्।
यस घटनाले नेपालमा विदेशी सहयोगमा निर्भरता र त्यसको अस्थिरतालाई पुनः चर्चा गराएको छ। विकास साझेदारीका रूपमा आएको सहयोग रोकिएपछि राष्ट्रिय स्तरमा त्यसका प्रभावहरू कायमै रहने देखिन्छ। सरकारले युएसएडसँग सहकार्य गरेर सम्भावित विकल्पहरूको खोजीमा ध्यान दिनुपर्ने र दीर्घकालीन रूपमा राष्ट्रिय विकासका लागि वैकल्पिक स्रोतहरूको पहिचान गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
यसैगरी, सामाजिक क्षेत्रका केही संस्था र विकासकर्मीहरूले यस निर्णयको असरलाई न्यूनतम गर्न स्थानिय स्रोत र पहललाई थप मजबुत बनाउनुपर्ने सुझाएका छन्।यो घटनाक्रमले नेपालमा विदेशी सहायता र सहयोग परियोजनाहरूको स्थायित्व र पारदर्शितामा पनि प्रश्न उठाएको छ।
युएसएडको बन्दपछि नेपाल सरकार र अन्य सहयोगी संस्थाहरूले थप आत्मनिर्भरता र स्थानीय नेतृत्वमा जोड दिनुपर्ने दबाब बढेको छ। समग्रमा, युएसएडको अस्थायी बन्दले नेपालका विकास कार्यक्रमहरूमा ठुलो असर पर्ने भएकोले त्यसको शीघ्र समाधान र वैकल्पिक उपायहरूको खोजी अहिलेको प्राथमिकता बन्न पुगेको छ।
