- २१ आश्विन २०८३, बुधबार / Oct 7, 2026
बाजुरामा पाँच रोपनीमा ड्रागन फ्रुटका १ हजार ४०० बिरुवा ।
तीन वर्षदेखि व्यावसायिक ड्रागन फ्रुटखेती ।
गत वर्ष ६ क्विन्टल बिक्री, यस वर्ष १५ क्विन्टल बिक्री भइसकेको ।
वार्षिक पाँचदेखि छ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी ।
मार्तडीदेखि साँफेबगरसम्म बजार विस्तार ।
उचित व्यवस्थापन गरे एउटा बोटले २५ वर्षसम्म उत्पादन दिन सक्ने ।
बाजुरामा ड्रागन फ्रुटखेतीको सम्भावना प्रशस्त रहेको कृषि ज्ञान केन्द्रको भनाइ ।
बाजुरा, २१ असाेज । बाजुरामा परम्परागत खेतीबाट पर्याप्त आम्दानी गर्न कठिन भइरहेका बेला बूढीगङ्गा नगरपालिका–१० का भोलाराम जैसीले ड्रागन फ्रुटखेतीबाट नयाँ सम्भावना देखाउनुभएको छ ।
तीन वर्षअघि परीक्षणका रूपमा ड्रागन फ्रुटखेती सुरु गर्नुभएका जैसीले अहिले पाँच रोपनी जमिनमा एक हजार ४०० बिरुवा लगाउनुभएको छ । उत्पादन राम्रो हुन थालेपछि उहाँले ड्रागन फ्रुटखेतीलाई आफ्नो आम्दानीको प्रमुख माध्यम बनाउनुभएको हो ।
विसं २०६८ देखि २०७४ सम्म मार्तडीमा होटल व्यवसाय सञ्चालन गर्नुभएका जैसी त्यसपछि गाउँ फर्किनुभएको थियो । गाउँ फर्किएपछि ‘हिमानी बहुउद्देश्यीय कृषि तथा पशुपन्छी फर्म’ दर्ता गरी कुखुरापालन र तरकारीखेती सुरु गर्नुभयो ।
नयाँ र फरक किसिमको व्यावसायिक खेती गर्ने सोच बनाएपछि कृषि ज्ञान केन्द्रका तत्कालीन प्रमुख मीनप्रसाद जैसीको सुझावमा उहाँले अनुदान लिएर ड्रागन फ्रुटखेती सुरु गर्नुभएको हो ।
ड्रागन फ्रुटका बिरुवाले करिब दुई वर्षमै फल दिन थालेपछि उहाँको उत्साह थपिएको छ । गत वर्ष करिब छ क्विन्टल ड्रागन फ्रुट बिक्री गर्नुभएका जैसीले यस वर्ष हालसम्म १५ क्विन्टल बिक्री गरिसक्नुभएको छ । अझै केही फल पाक्ने क्रममा रहेको उहाँले बताउनुभएको छ ।
जेठदेखि फल्न सुरु हुने ड्रागन फ्रुटको मुख्य सिजन असोजसम्म रहने गर्दछ । उत्पादन बिक्रीबाट जैसीले वार्षिक पाँचदेखि छ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्दै आउनुभएको छ । उत्पादित ड्रागन फ्रुट बिक्रीका लागि बजारको समस्या नरहेको उहाँको भनाइ छ । उहाँले मार्तडी बजारसँगै अछामको साँफेबगरसम्म पुर्याएर फल बिक्री गर्दै आउनुभएको छ ।
जैसीका अनुसार राम्रो मलजल र उचित व्यवस्थापन गर्न सके एउटा ड्रागन फ्रुटको बोटले २५ वर्षसम्म उत्पादन दिन सक्छ । अन्य बालीको तुलनामा धेरै सिँचाइ आवश्यक नपर्ने भएकाले बाजुराजस्तो क्षेत्रमा समेत यसको व्यावसायिक सम्भावना रहेको उहाँको अनुभव छ ।
ड्रागन फ्रुटखेतीमा सुरुवाती लगानी र मेहनत आवश्यक भए पनि गाईवस्तुको मल प्रयोग गर्न सकिने तथा समय–समयमा काँटछाँट गरे पुग्ने जैसी बताउनुहुन्छ ।
जैसीको खेती अहिले बाजुरामा व्यावसायिक ड्रागन फ्रुटखेतीको उदाहरण बनेको छ । जिल्लामा ठूलो क्षेत्रफलमा ड्रागन फ्रुटखेती गर्ने उहाँ पहिलो कृषक हुनुहुन्छ । अन्य केही स्थानमा पनि खेती सुरु भए पनि अझै व्यावसायिक रूपमा विस्तार हुन सकेको छैन । बाजुरामा ठूलो मात्रामा कृषियोग्य जमिन भए पनि परम्परागत बालीबाट पर्याप्त आम्दानी गर्न चुनौती छ ।
जिल्लाको करिब ८० प्रतिशत खेतीयोग्य जमिनमा अझै सिँचाइ सुविधा पुग्न सकेको छैन । वर्षभरि उत्पादन गरेको अन्नले समेत धेरै परिवारलाई छ महिनासम्म खान नपुग्ने अवस्था रहेको बताइन्छ । कृषि ज्ञान केन्द्रका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा जैसीसहित जिल्लाका चार किसानलाई ५० प्रतिशत लागत साझेदारीमा ड्रागन फ्रुटखेती सुरु गर्न सहयोग गरिएको थियो ।
केन्द्रका बागवानी विकास अधिकृत सृष्टि ढुङ्गानाका अनुसार समुद्री सतहबाट १०० देखि एक हजार ५०० मिटर उचाइसम्म ड्रागन फ्रुटखेती गर्न सकिन्छ । नयाँ बाली भएकाले जिल्लामा हाल थोरै किसान मात्रै व्यावसायिक रूपमा यसमा लागेका छन् । तर उचित मेहनत र व्यवस्थापन गर्न सके बाजुरामा ड्रागन फ्रुटखेतीबाट राम्रो आम्दानी गर्न सकिने कृषि ज्ञान केन्द्रको भनाइ छ ।
