- २३ बैशाख २०८३, बुधबार / May 6, 2026
मध्यपूर्व युद्धका कारण विश्व आपूर्ति प्रणाली प्रभावित
ब्रेन्ट तेलको मूल्य १०० डलर आसपास, ऊर्जा संकटको चिन्ता
जापानले २० दिन बराबरको तेल भण्डार बजारमा ल्याउने निर्णय
आईएमएफले विश्व आर्थिक वृद्धिदर घट्ने चेतावनी
युरोपमा ऊर्जा अभावको जोखिम बढ्दै, सहायता प्याकेज घोषणा
काठमाडौँ, २७ चैत्र । मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण विश्व आपूर्ति प्रणाली नराम्ररी प्रभावित भएको छ। युद्धका कारण विश्व अर्थतन्त्रमा गहिरो असर देखिन थालेको अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणहरूले देखाएका छन्।
लगानीकर्ताहरूले शान्ति वार्ताको आशा राख्दै शेयर बजारमा केही सुधार देखिए पनि तेल बजार भने अझै अस्थिर रहेको छ। प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय बजारहरूमा शेयर सूचकाङ्क बढेका छन्, तर कच्चा तेलको मूल्य निरन्तर बढ्दै ब्रेन्ट तेलको मूल्य करिब प्रति ब्यारेल १०० डलर आसपास पुगेको छ। प्रमुख तेल आपूर्ति मार्गमा अवरोध हुँदा ऊर्जा सङ्कटको चिन्ता कायमै रहेको छ।
यसैबीच जापान ले तेल आपूर्ति स्थिर राख्न राष्ट्रिय भण्डारबाट थप तेल निकाल्ने घोषणा गरेको छ। सरकारले करिब २० दिन बराबरको तेल आपूर्ति बजारमा ल्याउने तयारी गरेको जनाएको छ। यसअघि पनि मूल्य वृद्धि रोक्न जापानले आफ्नो भण्डार प्रयोग गरिसकेको थियो। यस कदमले विश्व बजारमा आपूर्तिको दबाब केही कम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
त्यसैगरी अमेरिका र बेलायत का नेताहरूले महत्वपूर्ण जलमार्ग पुनः सञ्चालनका लागि व्यवहारिक योजना बनाउने विषयमा छलफल गरेका छन्। उनीहरूले शान्ति कायम भए पनि तेल ढुवानी सहज बनाउन तत्काल कदम आवश्यक रहेको बताएका छन्।
युरोपेली सङ्घ ले जलमार्गमा कुनै शुल्क वा कर बिना स्वतन्त्र आवतजावत सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ। यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले इरानले जलमार्ग प्रयोग गर्ने जहाजहरूबाट शुल्क लिने प्रयास गरे कडा प्रतिक्रिया दिने चेतावनी दिएका छन्।
यता अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष ले युद्धका कारण विश्व आर्थिक वृद्धिदर घट्ने चेतावनी दिएको छ। आपूर्ति श्रृङ्खला अवरुद्ध हुँदा ऊर्जा र खाद्य मूल्य बढ्ने तथा करोडौँ मानिस खाद्य सङ्कटमा पर्ने जोखिम बढेको जनाएको छ।
त्यस्तै विश्व बैंक लगायत अन्य अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले प्रभावित देशहरूलाई आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउने तयारी गरेका छन्। युरोपमा ऊर्जा सङ्कटको जोखिम समेत बढ्दै गएको छ। ग्यास भण्डारण कम भएकाले समयमै भण्डारण भर्नुपर्ने चेतावनी दिइएको छ। यदि आपूर्ति सुधार भएन भने आगामी जाडोयाममा ऊर्जा अभावको समस्या गम्भीर हुन सक्ने विज्ञहरूले बताएका छन्।
यसैबीच राहतस्वरूप युरोपेली विकास बैंक ले प्रभावित अर्थतन्त्रका लागि ठूलो आर्थिक प्याकेज घोषणा गरेको छ। सुरक्षा जोखिमका कारण केही अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्स कम्पनीहरूले मध्यपूर्वका केही गन्तव्यहरूमा उडान स्थगित गरेका छन्।
