- २१ भाद्र २०८३, आईतवार / Sep 6, 2026
काठमाडौँ, २१ बैशाख । लिपुलेक पास हुँदै कैलाश मानसरोवर जाने मार्गका विषयमा नेपालले उठाएको सीमासम्बन्धी दाबीप्रति भारतले असहमति जनाएको छ। भारतको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जैसवालले शुक्रबार विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपालको दाबीलाई ‘अनुचित’ र ‘ऐतिहासिक तथ्यमा आधारित नभएको’ बताएका छन्।
नेपालले दिएको प्रतिक्रियाको जवाफ दिँदै उनले लिपुलेक सम्बन्धमा भारतको अडान स्पष्ट र सुसंगत रहेको जिकिर गरे। ‘लिपुलेक पास सन् १९५४ देखि नै कैलाश मानसरोवर यात्राका लागि प्रयोग हुँदै आएको पुरानो मार्ग हो। दशकौँदेखि यो बाटो प्रयोग हुँदै आएको छ, यो कुनै नयाँ विषय होइन,’ विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
भारतले नेपालको चुच्चे नक्सामा समेटिएका लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानी क्षेत्रमाथिको दाबीलाई ‘एकतर्फी’ र ‘कृत्रिम विस्तार’ भन्दै अस्वीकार गरेको छ। ती भूभागमा नेपालको दाबी ऐतिहासिक प्रमाणले पुष्टि नहुने भारतको अडान छ। यद्यपि, भारतले सीमा विवाद समाधानका लागि नेपालसँग संवादको ढोका खुला रहेको जनाएको छ। कूटनीतिक माध्यमबाट द्विपक्षीय वार्ता गरी समाधान खोज्न आफू तयार रहेको भारतको भनाइ छ।
यसअघि नेपालले लिपुलेक हुँदै भारत–चीन आवतजावत हुने मार्ग सञ्चालन भएकोप्रति आपत्ति जनाउँदै परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत ६ बुँदे प्रेस विज्ञप्ति सार्वजनिक गरेको थियो।
