- २३ श्रावण २०८३, शनिबार / Aug 8, 2026
कृषि उत्पादक मूल्य सूचकाङ्क १९३.७२ पुगेको छ
अघिल्लो वर्षको तुलनामा २.५ प्रतिशत वृद्धि
अन्नबाली, दूध, अण्डा, माछाको मूल्य बढ्यो
कृषकको आम्दानीमा केही सुधार खाद्य मुद्रास्फीतिमा आगामी दिनमा दबाब पर्ने संकेत
औद्योगिक उत्पादक मूल्य सूचकाङ्क करिब ३ प्रतिशतले बढ्यो
निर्माण लागत त्रैमासिक आधारमा घट्यो
काठमाडौँ, माघ ७ । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को पहिलो त्रैमासिक अवधिको कृषि, उद्योग तथा निर्माण क्षेत्रको मूल्य र उत्पादनसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छ।
कार्यालयद्वारा जारी विज्ञप्तिअनुसार कृषि उत्पादक मूल्यमा निरन्तर वृद्धि देखिएको छ भने औद्योगिक उत्पादन मध्यम गतिमा बढ्ने अनुमान गरिएको छ। यस्तै, निर्माण क्षेत्रको लागत मूल्य भने त्रैमासिक आधारमा घटेको छ।
कार्यालयका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को प्रथम त्रैमासिकमा कृषि उत्पादक मूल्य सूचकाङ्क १९३.७२ कायम भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २.५० प्रतिशतले बढी हो।
यस वृद्धिको मुख्य कारण अन्नबाली (मकै, धान, कोदो) को उत्पादक मूल्यमा भएको वृद्धि हो, जसले सूचकाङ्कमा करिब ५८ प्रतिशत भार ओगटेको छ। साथै, दूध, अण्डा र माछाजस्ता पशुपन्छीजन्य उत्पादनको मूल्य वृद्धिले पनि सूचकाङ्क बढाउन योगदान पुर्याएको छ।
यसले कृषकको आम्दानीमा केही सुधारको सङ्केत गरे पनि आगामी दिनमा खाद्य मुद्रास्फीतिमा दबाब पर्न सक्ने सम्भावना देखिएको छ।प्रथम त्रैमासिकमा समग्र औद्योगिक उत्पादक मूल्य सूचकाङ्क १६४.२६ कायम भएको छ। यो अघिल्लो वर्षको सोही त्रैमासको तुलनामा करिब ३ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो, जसले कच्चा पदार्थ, ऊर्जा तथा श्रम लागतका कारण सञ्चित लागत दबाब बढिरहेको देखाउँछ।
सिमेन्ट, वनस्पति तेल, सुर्तीजन्य उत्पादन, साबुन तथा डिटर्जेन्ट, केही खाद्य वस्तु र पेय पदार्थजस्ता उपभोगमुखी उद्योगहरूमा मूल्य वृद्धि बढी केन्द्रित देखिएको छ। खाद्य तेल, पेट्रोलियमजन्य वस्तु तथा रासायनिक पदार्थको उत्पादनमा वृद्धि भए पनि निर्माणसँग सम्बन्धित उद्योगहरू (सिमेन्ट, फलाम) तथा कपडा उद्योगको उत्पादन उल्लेखनीय रूपमा बढ्न नसकेको देखिन्छ।
निर्माण तथा लगानीसँग सम्बन्धित उद्योगहरू—जस्तै वस्तुको दाना, चामल, फलामजन्य वस्तु, प्लास्टिकका पाइप फिटिङ, इँटा—मा उत्पादक मूल्य वृद्धिदर कमजोर वा ऋणात्मक देखिएको छ। यसले निर्माण गतिविधिमा अपेक्षित सुधार हुन नसकेको र बजारमा प्रतिस्पर्धात्मक दबाब कायमै रहेको सङ्केत गर्छ।
औद्योगिक उत्पादन सूचकाङ्क १२५.२ कायम भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा मध्यमस्तरको वार्षिक वृद्धि हो।निर्माण क्षेत्रको लागत मूल्य सूचकाङ्क प्रथम त्रैमासिकमा १५२.३ कायम भएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा लागत मूल्य १.४ प्रतिशतले बढे पनि अघिल्लो त्रैमासको तुलनामा सूचकाङ्क १.३९ प्रतिशतले घटेको छ।
लागत घट्नुको मुख्य कारण सिमेन्ट, आइरन रड, बालुवा, काठ र रोडाजस्ता उच्च भार भएका निर्माण सामग्रीहरूको मूल्यमा आएको कमी हो। यद्यपि दीर्घकालीन रूपमा निर्माण सामग्री तथा कामदारको ज्यालामा भने दबाब कायमै रहने देखिन्छ।
राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयका अनुसार यी प्रारम्भिक नतिजा मुद्रास्फीति विश्लेषण, राष्ट्रिय लेखा अनुमान तथा तथ्यमा आधारित आर्थिक नीति निर्माणका लागि महत्त्वपूर्ण हुनेछन्।
