- ९ जेष्ठ २०८३, शनिबार / May 23, 2026
काठमाडौँ । माटो उर्वरा शक्ति र महत्वबारे जनचेतना जगाउन तथा दिगो व्यवस्थापनका लागि डिसेम्बर ५ तारिख दिन विश्व माटो दिवस मनाइन्छ ।
सन् २०१३ डिसेम्बर ५ मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाले पहिलो आधिकारिक विश्व माटो दिवस घोषणा गरेको थियो । नेपालले २०७२ सालदेखि माटो दिवस मनाउँदै आएको हो।
मङ्सिर १९ गते ‘स्वस्थ माटोको साथ, खाद्य उत्पादनको सुरुआत’ नारालाई सार्थक पार्न विश्व माटो दिवस मनाउन लागिएका हो । माटो दिवस २०२३’ सो अवसरमा उत्कृष्ट तथा मलिलो माटोको २ जना किसानलाई सम्मान गरिने माटो विज्ञान अनुसन्धान केन्द्र काठमाडौका प्रमुख डा श्रीप्रसाद विष्टले बताए ।
नेपाली माटोमा भू–क्षय, अम्लीयपन, माटो बगेर जानु, विषादीको प्रयोगले माटो कडापन हुनु, माटोमा केही मात्रामा प्रदूषण हुनु, कृषि यन्त्रको प्रयोगले माटोको संरचना बिग्रिनु लगायत समस्या रहेको वैज्ञानिकको भनाई छ ।
भू–क्षय तथा अत्यधिक पानी परेका कारण वार्षिक प्रतिहेक्टर १२ देखि १४ टन माटो बगेर जाने गरेको छ । त्यसमा पहाडमा मात्र २० देखि ३० टन माटो बग्ने गरेको छ । १ दशमलव ४ एमएम माटोको माथिल्लो सतह बगेर जाने केन्द्रका प्रमुख विष्टले बताए ।
