- ३१ बैशाख २०८३, बिहीबार / May 14, 2026
काठमाडौँ, २८ चैत । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार ७५ भन्दा बढी देशमाथिको पारस्परिक भन्सार शुल्क ९० दिनका लागि रोकेका छन्। एक हप्ताअघि गरेको निर्णय उल्टाउँदै उनले नयाँ व्यापार सम्झौताको अवसर सिर्जना गर्न यो कदम चालेको बताएका छन्।
तर, चीनलाई यो राहत दिइएको छैन। बरु, चीनमाथिको भन्सार शुल्क १०४% बाट बढाएर १२५% पुर्याइएको छ। चीनले अमेरिकामाथि ८४% जवाफी शुल्क लगाएपछि ट्रम्पले यो निर्णय लिएका हुन्। ट्रम्पले ट्रुथ सोशलमा लेखे, “चीनले विश्व बजारको सम्मान गरेको छैन। त्यसैले मैले चीनमाथि १२५% भन्सार शुल्क लगाएको छु। यो तत्काल लागू हुनेछ। अब चीनले अमेरिका र अन्य देशलाई लुट्ने दिन सकियो भनेर बुझ्नेछ।”
ट्रम्पले अमेरिकासँग संवाद गर्न इच्छुक देशहरूलाई भन्सार शुल्कमा राहत दिने संकेत दिएका छन्। उनले भने, “७५ भन्दा बढी देशले हामीलाई सम्पर्क गरेका छन् र मेरो कडा अडानपछि जवाफी कदम चालेका छैनन्। त्यसैले मैले ९० दिनका लागि शुल्क रोकेको छु। यसले नयाँ व्यापार सम्झौताको समय दिनेछ।”
अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसन्टले पनि यस्तै तर्क दिए। उनले भने, “अमेरिकासँग वार्ता गर्न तयार देशमाथि मात्र १०% शुल्क लाग्नेछ, जसमा क्यानडा र मेक्सिको पनि पर्छन्।”
विश्व बजारमा ह्रास: शुल्कका कारण विश्व बजारमा १० लाख करोड डलरको गिरावट आएको थियो। निर्णय उल्टिएपछि अमेरिकी सेयर बजार ३.१ लाख करोड डलरले बढ्यो।
सल्लाहकारको दबाब: ट्रम्पका नजिकका सल्लाहकार र इलोन मस्कले शुल्क रोक्न सुझाएका थिए।
रिपब्लिकनको असहमति: मिच म्याककोनल, र्यान्ड पउल, सुसन कोलिन्स र लिसा मर्कोभस्कीले शुल्कलाई ‘असंवैधानिक, अर्थतन्त्रविरोधी र कूटनीतिक जोखिमपूर्ण’ भने।
आर्थिक संकटको चेतावनी: वाल स्ट्रिट बैंकहरूले मूल्यवृद्धि, बेरोजगारी र मन्दीको खतरा औंल्याए।
बजारमा अस्थिरता: शुल्कले अमेरिकी बन्ड बिक्री र तेलको मूल्यमा ठूलो गिरावट ल्यायो।
शुल्क रोकिने घोषणापछि बजारमा ठूलो सुधार देखियो। डाउ जोन्स २,६०० अंक (७.१%) ले बढ्यो, एसएन्डपी ५०० मा ९.५% वृद्धि भयो र नास्डाक १,५३६ अंक (१०.३%) ले उकालो लाग्यो—यो सन् २००८ को मन्दीपछिको सबैभन्दा ठूलो वृद्धि हो। टेस्लाको सेयर २०.०१% र बिटकोइन ६% ले बढ्यो। एक दिनअघि शुल्क युद्धले बजार ४% ले घटेको थियो।
अमेरिकाले चीनबाट ४४० अर्ब डलरको सामान आयात गर्छ। चीनले अमेरिकामाथि शुल्क ३४% बाट ८४% बनाएपछि ट्रम्पले जवाफमा १२५% पुर्याए। यसले अमेरिकी कम्पनीहरूलाई अन्य आपूर्तिकर्ता खोज्न बाध्य बनाएको छ। बेसन्टका अनुसार, अमेरिकाविरुद्ध मोर्चा नखोल्ने देशलाई पुरस्कारस्वरूप शुल्क हटाइएको हो।
युरोपेली सङ्घ (ईयू) का २७ देशले २३ अर्ब डलरको अमेरिकी सामानमाथि शुल्क प्रस्ताव पारित गरेका छन्। तर, ट्रम्प प्रशासनले ईयूमाथिको शुल्कबारे स्पष्ट बोलेको छैन। यो ९० दिनको रोक ट्रम्पको रणनीतिक कदम हो। उनले ७५ देशले सम्झौताको आग्रह गरेको दाबी गर्दै यो समय वार्ताका लागि प्रयोग गर्ने बताएका छन्।
