- १३ जेष्ठ २०८३, बुधबार / May 27, 2026
९ साउन २०७७ त्रिवेणी । हरेक वर्ष डुबानको समस्यामा पार्ने गण्डक बाँध यतिबेला भत्किने खतरामा रहेको छ । ५० वर्षअघि निर्माण गरिएको बाँध जीर्ण अवस्थामा आएको छ । वर्षातको पानीले बहाव बढ्दै जाँदा जुनसुकै बेला पनि बाँध भत्किन सक्ने जानकार बताउँछन् ।
बाँध बनाउन नेपाल र भारत सरकारबीच १९५९ मा गण्डक सम्झौता भएको थियो । सम्झौताको पाँच वर्षपछि बाँध निर्माण सम्पन्न भएको थियो । साढे ८ लाख क्यूसेक पानीको वहाव धान्ने क्षमता भएको बाँध सन् २००८ मा ६ लाख २९ हजार क्यूसेक पानीको वहावले भत्काइदिएको थियो । साढे ७ लाख क्यूसेक पानी बग्नुपर्ने भए पनि त्योभन्दा कम पानीले नै बाँध भत्किएकोले परियोजना असफल भइसकेको गण्डक नदी नियन्त्रण संघर्ष समितिले जनाएको छ ।
नदीमा पानीमुनिको जमिनको सतह उचालिँदै गएको छ । नदीले बगाएर ल्याउने माटो, गेगर र बालुवाले पिँधको भाग उचालिने गरेको छ । नदीले धारसमेत परिवर्तन गर्ने अवस्था आएको छ । राजनीतिक दलहरूले भोटको राजनीतिमात्रै गरेको र दीर्घकालीन समाधान दिन नसकेको जानकारहरु बताउछन् । नेपाल र भारतको दुबै देश मिलेर स्थायी समाधान निकाल्नेतर्फ ध्यान दिनुपर्नेमा त्यसो हुन नसकेको स्थानीयबासिन्दाको भनाइए छ ।
गण्डक बाँधले पश्चिम नवलपरासीको नर्सहीदेखि पक्लिहवासम्म जोखिम बढेको छ । नर्सही, कुडिया, रानीनगर, पक्लिहवा मात्र नभई त्रिवेणीदेखि लिएर त्रिवेणीको मुहान ठटियाखोलासम्म जोखिम बढेको हो । दुबै देशका अधिकारीहरू मिलेर समस्या समाधान निकाल्नु पर्ने स्थानीयको भनाई छ ।
