- २४ बैशाख २०८३, बिहीबार / May 7, 2026
काठमाडौं, २४ वैशाख । अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव तथा युद्ध अन्त्य गर्न महत्वपूर्ण कूटनीतिक पहल अगाडि बढेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार दुवै देश १४ बुँदे सम्भावित सम्झौतामा सहमतिनजिक पुगेका छन् । आगामी ४८ घण्टाभित्र यसबारे थप स्पष्टता आउने जनाइएको छ ।
सम्झौताका मुख्य बुँदामा इरानले आफ्नो आणविक सम्वर्द्धन कार्यक्रम अस्थायी रूपमा रोक्ने, अमेरिकाले इरानमाथिका केही आर्थिक प्रतिबन्ध खुकुलो पार्ने तथा रोक्का गरिएको अर्बौं डलर बराबरको सम्पत्ति फुकुवा गर्ने विषय समावेश छन् ।
त्यसैगरी, लामो समयदेखि तनावको केन्द्र बनेको होर्मुज जलमार्गमा जहाजहरूको आवागमनमा लगाइएको अवरोध हटाउने विषयमा पनि सहमति जुट्ने सम्भावना रहेको बताइएको छ । सम्झौताअन्तर्गत प्रारम्भिक ३० दिने वार्ता अवधि तय गरिनेछ । सो अवधिमा दुवै पक्षबीच विस्तृत छलफल हुनेछ । यदि वार्ता निष्कर्षमा पुग्न नसके अमेरिकाले पुनः नाकाबन्दी वा सैन्य कारबाही अघि बढाउन सक्ने सर्तसमेत राखिएको खबरमा उल्लेख छ ।
वार्तामा अमेरिकी दूत स्टिभ विट्कोफ, जेरेड कुशनर तथा इरानी अधिकारीहरू सहभागी रहेको जनाइएको छ । पाकिस्तानले युद्ध अन्त्यका लागि मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेलिरहेको बताइएको छ । गत महिना पाकिस्तानमै शान्ति वार्ताको आयोजना गरिएको थियो ।
यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज जलमार्गमा जहाज सुरक्षाका लागि सञ्चालन गरिएको ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ नामक नौसैनिक अभियान अस्थायी रूपमा स्थगित गरेका छन् । यो कदमलाई वार्तामा प्रगति भएको संकेतका रूपमा हेरिएको छ । बुधबार मात्रै होर्मुज क्षेत्रमा एउटा फ्रान्सेली कन्टेनर जहाजमाथि आक्रमण भएको थियो, जसमा चालक दलका केही सदस्य घाइते भएका थिए । फेब्रुअरीदेखि नै यो जलमार्ग तनावका कारण प्रभावकारी रूपमा अवरुद्धजस्तै बनेको छ ।
सम्झौताको सम्भावना सार्वजनिक भएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ । विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य करिब ८ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल १०० डलर आसपास पुगेको छ भने विश्वका प्रमुख शेयर बजारमा पनि सुधार देखिएको छ । इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले तेहरान न्यायसंगत र व्यापक सम्झौताको पक्षमा रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन् ।
